عَلى در عَلَى اللّه بنائيّه است، چنانچه بيان شد در خطبه مصنّف در شرح «فَنَدَبَهُمْ» تا آخر. يعنى: روايت است از امام جعفر صادق عليه السلام گفت كه: به درستى كه اللّه تعالى حرص فرمود بندگان خود را به دو آيت از قرآن بر دو چيز: اوّل، اين كه نگويند چيزى را، مگر وقتى كه دانند؛ و دوم، اين كه تكذيب نكنند چيزى را، چندان كه ندانند صحّت آن تكذيب را. تفسير اين، آن است كه: گفت ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ در سوره اعراف در سرزنش جهودان كه: آيا گرفته نشده بر ايشان پيمانى كه در هر كتاب الهى هست. آن پيمان، اين است كه نگويند بنا بر اللّه تعالى، مگر معلومِ بى شكّ و شبهه را. و گفت در سوره يونس در سرزنش پيروان ظنّ كه: بلكه تكذيب كردند امثال: «إِنَّ الظنّ لَا يُغْنِى مِنَ الْحقّ شَيْئا» [١] را با اين كه احاطه نكرده اند به علم به صحّت آن تكذيب و هنوز نيامده ايشان را عاقبت آن تكذيب.

[حديث] نهم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مُحَمَّدِ «حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ جَدِّي، عَنْ رَسُولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ». قَالَ ابْنُ شُبْرُمَةَ: وَأُقْسِمُ بِاللّه ِ مَا كَذَبَ أَبُوهُ عَلى جَدِّهِ، وَلَا جَدُّهُ عَلى رَسُولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله ، قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : مَنْ عَمِلَ بِالْمَقَايِيسِ، فَقَدْ هَلَكَ وَأَهْلَكَ ، وَمَنْ أَفْتَى النَّاسَ ـ وَهُوَ لَا يَعْلَمُ النَّاسِخَ مِنَ الْمَنْسُوخِ وَالْمُحْكَمَ مِنَ الْمُتَشَابِهِ ـ فَقَدْ هَلَكَ وَأَهْلَكَ».

شرح: مَقايِيس بيان مى شود در شرح عنوان باب بيستم. نَاسِخ و مَنْسُوخ به معنى برطرف كننده و برطرف كرده شده است، مثل امام باقى و

[١] يونس (١٠): ١٨ .[٢] يونس (١٠): ٣٦؛ نجم (٥٣): ٢٨ .[٣] يونس (١٠): ٣٦؛ نجم (٥٣): ٢٨ .