شرح: اين باب، سرزنش كسى است كه دانستن احاديث را وسيله خوردن مالِ مردمان كرده و كسى كه مى نازد به دانستن خود، احاديث را. ابن بابويه ـ رَحِمَهُ اللّه ُ تَعَالى - در كتاب معاني الأخبار روايت كرده از امام جعفر صادق عليه السلام كه گفته كه: «انَّمَا المُسْتَأْكِلُ بِعِلْمِهِ الَّذِي يُفْتِي بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَا هُدىً مِنَ اللّه ِ ـ عَزَّ وَ جَلَّ ـ لَيُبْطِلُ بِهِ الْحُقُوقَ طَمَعاً فِي حُطَامِ الدُّنْيا»: [١] نشانِ كسى كه دانش را وسيله خوردن مالِ مردمان كرده، اين است كه فتوا مى دهد به سبب آن دانشِ احاديث، بى آن كه اصلِ مسئله را داند از محكمات قرآن و بى راهنمايىِ كسى كه متشابهات قرآن را داند؛ بلكه پيروى ظنّ مى كند در فتوا تا به آن، محكمات قرآن را كه در آنها نهى از پيروى ظنّ هست، نبوده انگارد به واسطه طمع در متاع دنيا. در اين باب، شش حديث است.

[حديث] اوّل

.اصل: [مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيى، عَنْ أَحْمَدَ بْنِ «قَالَ رَسُولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : مَنْهُومَانِ لا يَشْبَعَانِ: طَالِبُ دُنْيَا، وَطَالِبُ عِلْمٍ؛ فَمَنِ اقْتَصَرَ مِنَ الدُّنْيَا عَلى مَا أَحَلَّ اللّه ُ لَهُ، سَلِمَ؛ وَمَنْ تَنَاوَلَهَا مِنْ غَيْرِ حِلِّهَا، هَلَكَ إِلَا أَنْ يَتُوبَ

[١] معاني الأخبار، شيخ صدوق، ص ١٨١، باب معنى الاستئكال بالعلم، ح ١.