.اصل: [عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ ز «إِنَّ أَبِي كَانَ يَقُولُ: إِنَّ اللّه َ ـ عَزَّ وَجَلَّ ـ لَا يَقْبِضُ الْعِلْمَ بَعْدَ مَا يُهْبِطُهُ ، وَلكِنْ يَمُوتُ الْعَالِمُ، فَيَذْهَبُ بِمَا يَعْلَمُ، فَتَؤُمُّهُمُ الْجُفَاةُ، فَيَضِلُّونَ وَيُضِلُّونَ، وَلَا خَيْرَ فِي شَيْءٍ لَيْسَ لَهُ أَصْلٌ».

شرح: لا يَقْبِض: (به قاف و باء يك نقطه و ضاد بانقطه) به صيغه نفى مضارع غايب معلوم باب «ضَرَبَ» است. العِلْم منصوب و مَفعولٌ بِه است و عبارت است از آيات بيّناتِ محكماتِ ناهيه از پيروى ظنِ آمره به سؤالِ «أهل الذكر» از هر مشتبه كه مُحتاجٌ اِليه باشد، موافق آنچه گذشت در شرح حديث آخرِ باب پنجم كه «بَابُ ثَوَابِ الْعَالِمِ» است. مَا دو جا، مصدريّه است. عالِم، عبارت است از داناى آن آيات. و مراد به موت آن عالم، اين است كه كم و ضعيف مى شوند باقيماندگان آن دانايان، مثل اين كه به موت رسول اللّه صلى الله عليه و آله كم و ضعيف شدند و به موت امير المؤمنين ـ صلوات اللّه عليه ـ كمتر و ضعيف تر شدند و مرتبه مرتبه ضعف به حدّى رسيد كه امام زمان، غايب شد. فَتَؤُمُّهُم (به همزه و تشديد ميم) و ضمير، راجع به مردمان كه مفهوم است از