صافي در شرح کافي - قزوینی، خلیل - الصفحة ٢٥٢

[حديث] پانزدهم

.اصل: [جَمَاعَةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا ، عَنْ أَحْمَد «مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ» . وَقَالَ : «قَالَ رَسُولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : إِنَّا ـ مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ ـ أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلى قَدْرِ عُقُولِهِمْ» .

شرح: مراد به عِباد، غير اوصيا است، چنانچه ظاهر حديث اوّل «بَابُ اخْتِلَافِ الْحَدِيثِ» است. بيان شد در شرح حديث هفتمِ اين باب كه خردمندى ها زياد و كم مى شود، به اختلاف وسع مردمان. پس چون انبيا مسدّدند به «رُوحٌ مِنْ أمْرِنا» [١] كه عبارت از جميع الفاظ قرآن و معانى آنها است، چنانچه مى آيد در «كِتَابُ الْحُجَّة» در شرح حديث اوّلِ «بَابُ الرُّوحِ الَّتِي يُسَدِّدُ اللّه ُ بِهَا الْأَئِمَّةَ عليهم السلام » كه باب پنجاه و ششم است، پس خردمندى ايشان بسيار زياد بر خردمندى رعيّت است. يعنى: روايت است از امام جعفر صادق عليه السلام گفت كه: سخن نگفت رسول اللّه صلى الله عليه و آله با بندگان اللّه تعالى به تمام خردمندى خود، هرگز؛ چه ايشان نمى فهميدند همه را به واسطه بسيارى مقدّمات. و امام عليه السلام گفت كه: گفت رسول اللّه صلى الله عليه و آله كه: ما گروه هاى پيغمبران، مأمور شده ايم از جانب اللّه تعالى به اين كه سخن گوييم با مردمان بر اندازه خردمندى هاى ايشان.

[حديث] شانزدهم

.اصل: [عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ ، عَنْ سَهْلِ بْنِ «قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عليه السلام : إِنَّ قُلُوبَ الْجُهَّالِ تَسْتَفِزُّهَا الْأَطْمَاعُ ، وَتَرْتَهِنُهَا الْمُنى ، وَتَسْتَعْلِقُهَا الْخَدَائِعُ» .