شهادت نامه امام حسين عليه السّلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٨٠
٧٢٢.أخبار الدول و آثار الاُوَل : يزيد در ماه ربيعِ اوّل سال ٦٤ ، در كنار حَوران [١] مُرد و جنازه اش به دمشق، منتقل شد . برادرش خالد ـ و گفته اند : پسرش معاويه ـ بر او نماز خواند و در قبرستان باب الصغير ، دفن شد و گورش اكنون زباله دانى است . [٢]
٧٢٣.كامل الزيارات ـ به نقل از عبد الرحمان غَنَوى ـ: به خدا سوگند، يزيد ملعون ، زود مجازات شد و پس از كشتن امام حسين عليه السلام ، از آنچه در پى اش بود، لذّتى نبرد و ناگهانى و غافلگيرانه مُرد . مست خوابيد و صبح به مرده تبديل شد و [جسدش]چنان تغيير يافته بود كه گويى قيرمالى شده است . او به صورت تأسّفبارى مرده بود. [٣]
٥ / ٢
عبيد اللّه بن زياد
ابو حفص عبيد اللّه بن زياد ، در سال ٣٣ يا ٣٩ هجرى به دنيا آمد . پدرش ، زياد بن اَبيه بود كه داستان تغيير يافتن نَسَب او و الحاقش به ابو سفيان توسّط معاويه ، مشهور است . مادر عبيد اللّه نيز زنى مجوسى به نام مرجانه فرزند يكى از پادشاهان فارس بود كه از زياد ، جدا شد و با مردى كافر به نام شيرويِه ازدواج كرد و عبيد اللّه در خانه او پرورش يافت . [٤]
[١] حوران، منطقه بزرگى از توابع دمشق و در سمت جنوب آن است كه روستاها و كشتزارهاى زيادى دارد .[٢] ماتَ يَزيدُ في شَهرِ رَبيعِ الأَوَّلِ سَنَةَ أربَعٍ وسِتّينَ بِذاتِ الجَنبِ بِحَورانَ ، وحُمِلَ إلى دِمَشقَ ، وصَلّى عَلَيهِ أخوهُ خالِدٌ ـ وقيلَ : ابنُهُ مُعاوِيَةُ ـ ودُفِنَ بِمَقبَرَةِ بابِ الصَّغيرِ ، وقَبرُهُ الآنَ مَزبَلَةٌ (أخبار الدول وآثار الاُول : ج ٢ ص ١٤) .[٣] فَوَ اللّه ِ ، لَقَد عوجِلَ المَلعونُ يَزيدُ ، ولَم يَتَمَتَّعَ بَعدِ قَتلِهِ [أيِ الحُسَينَ عليه السلام] بِما طَلَبَ ، ولَقَد اُخِذَ مُغافَصَةً ، باتَ سَكرانَ ، وأصبَحَ مَيِّتا ، مُتَغَيِّرا كَأَنَّهُ مَطلِيٌّ بِقارٍ ، اُخِذَ عَلى أسَفٍ (كامل الزيارات : ص ١٣٢ ح ١٤٩ ، بحار الأنوار : ج ٤٤ ص ٢٣٦ ح ٢٧) .[٤] شرح مفصّل جريان تولّد او بر فراش عبيد ثقفى و ادّعاى ابو سفيان را نسبت به او ، در دانش نامه امير المؤمنين عليه السلام (ج ١٣ ص ٢٠٣) آورده ايم .