شهادت نامه امام حسين عليه السّلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٨٧
١٦٦.العِقد الفريد ـ به نقل از ابو عبيد قاسم بن سلام ـ جراحت هاى سنگين برداشت و او را اسير كردند. [١]
٤ / ٢٧
اسارت مسلم پس از جراحتْ ديدن بسيار
١٦٧.الملهوف : چون مسلم ، گروهى از آنان را كشت، محمّد بن اشعث بانگ بر آورد: اى مسلم ! تو در امانى. مسلم گفت: چه اعتمادى به امانِ اهل نيرنگ و فجور هست ؟! و باز يورش آورد و با آنان مى جنگيد و سروده هاى حَمران بن مالك خَثعَمى را در روز نبرد خثعم و بنى عامر مى خواند: سوگند ياد كرده ام كه جز به آزادگى ، كشته نشوم، گرچه مرگ را ناخوش مى دارم . خوش ندارم كه به من نيرنگ بزنند يا فريب بخورم و با آب گوارا ، آب گرم و تلخ را مخلوط كنم . هر كسى روزى ، مرگ را ملاقات مى كند . با شما نبرد مى كنم و از سختى ، هراسى ندارم . به وى گفتند: به راستى كه نيرنگ و فريبى نيست . ولى مسلم ، بِدان توجّه نكرد و پس از ديدن جراحت هاى سنگين ، جمعيت بر او هجوم آوردند و مردى از پشت به وى ضربتى زد و به زمين افتاد و به اسارت گرفته شد. [٢]
[١] اُرسِلَ إلى مُسلِمِ بنِ عَقيلٍ ، فَخَرَجَ إلَيهِم بِسَيفِهِ ، فَما زالَ يُقاتِلُهُم حَتّى أثخَنوهُ بِالجِراحِ ، فَأَسَروهُ (العقد الفريد : ج ٣ ص ٣٦٥ ، المحاسن والمساوئ : ص ٦٠) .[٢] ولَمّا قَتَلَ مُسلِمٌ مِنهُم جَماعَةً ، نادى إلَيهِ مُحَمَّدُ بنُ الأَشعَثِ : يا مُسلِمُ ! لَكَ الأَمانُ . فَقالَ لَهُ مُسلِمٌ : وأيُّ أمانٍ لِلغَدَرَةِ الفَجَرَةِ ! ثُمَّ أقبَلَ يُقاتِلُهُم ويَرتَجِزُ بِأبياتِ حَمرانَ بنِ مالِكٍ الخَثعَمِيِّ يَومَ القرنِ ، حَيثُ يَقولُ : {٠ أقسَمتُ لا اُقتَلُ إلّا حُرّا وإن رَأَيتُ المَوتَ شَيئا نُكرا ٠} {٠ أكرَهُ أن اُخدَعَ أو اُغَرّا أو أخلِطَ البارِدَ سُخنا مُرّا ٠} {٠ كُلُّ امرِئٍ يَوما يُلاقي شَرّا أضرِبُكُم ولا أخافُ ضُرّا ٠} فَقالوا لَهُ : إنَّكَ لا تُخدَعُ ولا تُغَرُّ ، فَلَم يَلتَفِت إلى ذلِكَ ، وتَكاثَروا عَلَيهِ بَعدَ أن اُثخِنَ بِالجِراح ، فَطَعَنَهُ رَجُلٌ مِن خَلفِهِ ، فَخَرَّ إلَى الأَرضِ ، فَاُخِذَ أسيرا (الملهوف : ص ١٢٠ ، بحار الأنوار : ج ٤٤ ص ٣٥٧) .