مدينه در يافتى و قريب اين عبارت را ابن اثير و طبرى و قرمانى و ديگران ، ذكر كرده اند و در هيچ كدام ، ذكرى از سفر عراق نيست ـ ؛ بلكه شيخ مفيد [١] و شيخ طوسى [٢] و كفعمى [٣] گفته اند كه : در روز بيستم صفر ، حرم حضرت ابى عبد اللّه الحسين عليه السلام رجوع كردند از شام به مدينه و در همان روز ، جابر بن عبد اللّه ، به جهت زيارت امام حسين عليه السلام به كربلا آمد و اوّلْ كسى است كه امام حسين عليه السلام را زيارت كرد . و شيخ ما ، علّامه نورى ـ طاب ثراه ـ در كتاب لؤلؤ و مرجان ، كلام را در ردّ اين نقل ، بسط تمام داده . و از نقل سيّد ابن طاووسْ آن را در كتاب خود ، عذرى بيان نموده ، ولكن ، اين مقام را گنجايش بسط نيست . و بعضى احتمال داده اند كه اهل بيت در حين رفتن از كوفه به شام ، به كربلا آمده اند و اين احتمال ، به جهاتى بعيد است . و هم احتمال داده شده كه بعد از مراجعت از شام ، به كربلا آمده اند ؛ لكن در غيرِ روز اربعين بوده ؛ چه ، سيّد و شيخ ابن نَما كه نقل كرده اند ورود ايشان را به كربلا ، به روز اربعين ، مقيّد نساخته اند . [٤] و اين احتمال نيز ضعيف است ، به سبب آن كه ديگران ، مانند صاحب روضة الشهدا [٥] و حبيب السِيَر [٦] و غيره [٧] كه نقل كرده اند ، مقيّد به روز اربعين ساخته اند و از عبارت سيّد نيز ظاهر است كه با جابر ، در يك روز و يك وقت ، وارد شدند، چنان كه فرموده : «فَوافَوا فى وَقتٍ واحِدٍ» و مسلّم است كه ورود جابر به كربلا ، در روز اربعين بوده ، و به علاوه آنچه ذكر شد ، تفصيل ورود جابر به كربلا

[١] مسار الشيعة : ص ٤٦ .[٢] مصباح المتهجّد : ص ٧٨٧ . نيز ، ر . ك : العُدد القويّهَ : ص ٢١٩ ح١١ .[٣] ر . ك : المصباح ، كفعمى : ص ٦٤٨ «پاورقى» .[٤] ر . ك : الملهوف : ص ٢٢٥ و مثير الأحزان : ص ١٠٧ .[٥] روضة الشهدا : ص ٣٩١ .[٦] تاريخ حبيب السير : ج ٢ ص ٦٠ .[٧] توضيح المقاصد: ص ٦ . نيز ، ر . ك : بحار الأنوار : ج ١٠١ ص ٣٣٤ .