شهادت نامه امام حسين عليه السّلام - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٠٠
٦١ هجرى اتفاق افتاده است . گزارش شمارى ديگر از منابع ، حاكى از آن است كه حادثه عاشورا ، در روز دوشنبه اتّفاق افتاده است . همچنين در برخى از منابع ، روز شنبه يا چهارشنبه گزارش شده است . بنا بر اين ، بر اساس يافته هاى تاريخى ، قوى ترين گزارش، حاكى از آن است كه روز عاشورا ، روز جمعه بوده و پس از آن ، روز دوشنبه از شهرت بيشترى برخوردار است ؛ امّا نكته قابل توجّه ، اين است كه محاسبات مبتنى بر تقويم هاى تطبيقى ، وقوع حادثه عاشورا را در هيچ يك از اين دو روز، تأييد نمى كنند ؛ بلكه بر اساس اين محاسبات ، روز عاشورا ، چهارشنبه [١] يا سه شنبه [٢] روى داده است . گفتنى است كه برخى از پژوهشگران ، در جمع بندى ميان گزارش هاى تاريخى و محاسبات نجومى ، با عنايت به اين كه گاه محاسبات نجومى ، با تقويم هِلالى محلّى (كه تابع رؤيت است) يك روز اختلاف دارند ، گزارش هايى را كه روز عاشورا را دوشنبه ذكر كرده اند ، ترجيح داده اند . [٣]
[١] ر . ك : التواريخ الهجرية : ص ٩٣ ، تقويم تطبيقى هزار و پانصد ساله هجرى قمرى و ميلادى : ص ١٣ ، گاه نامه تطبيقى سه هزار ساله : ص ٨٥ .[٢] در نرم افزار نجوم اسلامى ، روز عاشورا ، سه شنبه نهم اكتبر ، ضبط شده است .[٣] دمع السجود : ص ٢٠٢ ، هيئت و نجوم اسلامى : ج ٢ ص ٢٢٥ ـ ٢٢٦ .