جسد شريفش در كربلا ، دفن گرديد . اگر كسى به خاطر شِناعت و زشتى بيش از حدّ بردن سر بُريده امام عليه السلام به شام ، از اين كه اجازه چنين كارى از سوى خداوند داده شده ، شگفت زده شود ، بايد گفت : بردن سر بُريده به شام ، شنيع تر و زشت تر از كُشتن امام عليه السلام نيست و خداوند ، اجازه كشته شدن ايشان و [حتّى]امير مؤمنان عليه السلام را نيز داده است . [١] دسته سوم ، گزارش هايى كه دلالت دارند كه سر مقدّس سيّد الشهدا عليه السلام در دمشق ، دفن شده است . [٢] دسته چهارم ، گزارش هايى كه دلالت دارند كه سر مقدّس امام عليه السلام در مدينه و در قبرستان بقيع ، دفن شده است . [٣] دسته پنجم ، گزارش هايى كه از دفن سر امام عليه السلام در مصر (قاهره) حكايت دارند . [٤] تأمّل در گزارش هاى ياد شده ، [٥] نشان مى دهد كه احتمال اوّل (دفن شدن سر مقدّس امام عليه السلام در كنار قبر امير مؤمنان عليه السلام) ، با عنايت به اين كه در منابع معتبر و از اهل بيت عليهم السلام نقل شده ـ با توجّه به اصل «أهل البيت أدرى بما فى البيت ؛ اهل خانه ، به آنچه در خانه است ، داناترند» ـ ، ظاهرا ارجح است ، مگر اين كه ثابت شود علماى اماميّه ، آن روايات را ديده و بر اساس دليل معتبرى كه در دست داشته اند ، از آنها اِعراض كرده اند ، كه اثبات اين موضوع ، مشكل به نظر مى رسد .

مَدفن سرهاى ديگر شهيدان كربلا

گزارش هاى مشهور، حاكى از آن است كه علاوه بر سر مطهّر امام حسين عليه السلام ، سر ساير

[١] رسائل الشريف المرتضى : ج ٣ ص ١٣٠ . نيز ، ر . ك : إعلام الورى : ج ١ ص ٤٧٧ .[٢] ر . ك : ص ٧٢٢ (روايات گوناگون درباره محلّ دفن سرِ سيّد الشهدا عليه السلام / دمشق) .[٣] ر . ك : ص ٧٢٣ (روايات گوناگون درباره محلّ دفن سرِ سيّد الشهدا عليه السلام / مدينه) .[٤] ر . ك : ص ٧٢٤ (روايات گوناگون درباره محلّ دفن سرِ سيّد الشهدا عليه السلام / مصر) .[٥] براى مطالعه ارزيابى اى تاريخى از مجموع اين گزارش ها (و نيز گزارش هاى متفرّد ديگر) ، ر .ك : نگاهى نو به جريان عاشورا : ص٣٥٥ (مقاله «رأس الحسين و مقام هاى آن» ، به قلم مصطفى صادقى) .