چنين اجازه اى از ابن زياد ، بعيد به نظر مى رسد . همچنين كفن شدن بدن امام عليه السلام توسط غلام زُهَير ـ كه در گزارش ديگر الطبقات الكبرى (الطبقة الخامسة من الصحابة) [١] آمده ـ ، خالى از استبعاد نيست .

دفن شهدا

دفن سيّد الشهدا و يارانش به دو صورت ، گزارش شده است : اوّل ، اين كه ايشان به صورت خارق العاده توسط امام زين العابدين عليه السلام و با حضور پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ، امام على عليه السلام ، امام حسن عليه السلام و فرشتگان الهى دفن شده است . اين گزارش با رواياتى هماهنگ است كه دلالت دارند امور مربوط به تجهيز و دفن امامان اهل بيت عليهم السلام ، فقط توسّط امام بعدى انجام مى شود . [٢] دوم ، اين كه اهل غاضريه از طايفه بنى اسد ، اجساد مطهّر شهدا را دفن كرده اند . جمع ميان اين دو گزارش نيز بدين سان امكان پذير است كه با عنايت به خارق العاده بودن حضور امام زين العابدين عليه السلام ، بنى اسد ، متوجّه حضور ايشان نشده اند ، چنان كه حضور پيامبر صلى الله عليه و آله و فرشتگان نيز براى آنان مشخّص نبوده است ، و يا اين كه آنان ، امام زين العابدين عليه السلام را ديده اند ؛ ولى نشناخته اند .

روز دفن شهدا

منابع كهن ، دفن شهدا را يك روز پس از شهادت آنان ذكر كرده اند ؛ ليكن اگر مقصود ، روز يازدهم باشد ـ همان طور كه محدّث قمى بيان نموده ـ ، بعيد به نظر مى رسد كه صحيح باشد ؛ زيرا عمر بن سعد ، تمام روز يازدهم و يا تا ظهر آن را در كربلا براى

[١] ر. ك : الطبقات الكبرى (الطبقة الخامسة من الصحابة) : ج ١ ص ٤٨٥ .[٢] مانند رواياتى كه مى گويند : «لا يَلِى الوَصِىَّ إلَا الوَصِىُّ؛ كفن و دفن نمى كند وصى را مگر وصى» (الكافى : ج ٨ ص ٢٠٦ ح ٢٥٠، الغيبة ، طوسى : ص ٥٧ ح ٥٢ ، بحار الأنوار : ج ٥٣ ص ٩٤ ح ١٠٣ )