بررسى گزارش هايى كه در منابع تاريخى در اين زمينه آمده اند ، [١] نشان مى دهد كه افراد مختلفى با انگيزه هاى گوناگون، مى خواستند تا امام حسين عليه السلام را از سفر به عراق ، منصرف كنند : برخى مستقيما از يزيد ، دستور ممانعت داشتند . برخى غير مستقيم، عامل اجرايى او بودند . برخى ضمن علاقه مندى به امام عليه السلام در جهت اجراى خواست حكومت يزيد، عمل مى كردند ، شمارى به خاطر پيشگويى هايى كه از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره شهادت ايشان شنيده بودند ، از اين سفر احساس خطر مى كردند ، برخى مى خواستند كه امام عليه السلام هم مانند آنها عافيت طلبى را پيشه سازد و در نهايت، برخى هم انگيزه اى جز علاقه مندى به امام عليه السلام نداشتند . براى تحليل پاسخ هاى امام عليه السلام به كسانى كه با خطرناك توصيف كردن سفر به كوفه، تلاش مى كردند تا امام عليه السلام را از اين سفر منصرف كنند ، بايد توجّه داشت ـ همان طور كه پيش از اين گفتيم ـ ، هدف امام عليه السلام از سفر به كوفه، در درجه نخست، تأسيس حكومت اسلامى و در مرتبه بعد، سست كردن پايه هاى حكومت اموى و دفاع از اساس اسلام به قيمت شهادت خود و عزيزانش بود . بنا بر اين، تحقّق اين هدف ، با خطرهاى احتمالى و بلكه قطعىِ اين سفر، منافات ندارد . امام حسين عليه السلام از يك سو ، سرنوشت اين سفر را مى دانست و از خطرهاى آن، كاملاً آگاه بود و از سوى ديگر، براى اتمام حجّت بر مردم، نمى توانست همه آنچه را

[١] براى ديدن برخى از اين گزارش ها ، ر . ك : دانش نامه امام حسين عليه السلام : ج ٤ ص ٤١٣ (فصل ششم : مخالفان رفتن امام عليه السلام به سمت عراق) .