بر پايه برخى از گزارش ها ، نام مادر وى ، اسماء بنت عُمَيس خَثعَمى است . سنّ محمّد در هنگام شهادت ، ٢٢ سال گزارش شده و قاتلش ، مردى از طايفه اَبان بن دارِم بوده است ؛ امّا به گزارش ابن شهرآشوب ، او به دليل بيمار بودن ، در كربلا كشته نشد . در «زيارت ناحيه مقدّسه» آمده است : السَّلامُ عَلى مُحَمَّدِ بنِ أميرِ المُؤمِنينَ ، قَتيلِ الإِيادِيِّ الدّارِمِيِّ لَعَنَهُ اللّه ُ وضاعَفَ عَلَيهِ العَذابَ الأَليمَ ، وصَلَّى اللّه ُ عَلَيكَ يا مُحَمَّدُ وعَلى أهلِ بَيتِكَ الصّابِرينَ . [١] سلام بر محمّد ، پسر امير مؤمنان ؛ كُشته شده [ به دستِ] اِيادى دارِمى ، كه خدا ، او را لعنت كند و بر عذاب دردناك او بيفزايد ! درودهاى خدا بر تو ـ اى محمّد ـ و بر خانواده شكيبايت ! نام وى در «زيارت رجبيّه» نيامده است .

يادآورى

گفتنى است كه الفتوح ابن اَعثَم و به پيروى از او ، برخى منابع ديگر ، عمر بن على را از شهيدان كربلا معرّفى كرده اند و رَجَزى هم براى او نقل نموده اند، در حالى كه برخى منابع ، تصريح دارند كه وى ، همراه امام حسين عليه السلام نبوده و در سال ٧٥ يا ٧٧ هجرى ، در گذشته است. نقلى نيز وجود دارد كه بر اساس آن ، وى به امام عليه السلام هم توصيه كرده كه به سوى كوفه نرود و خود ، ماجراى اين ديدارش با امام عليه السلام را بعدها نقل كرده است . همچنين منابع بسيارى ، ماجراهايى از عمر بن على در زمان عبد الملك مروان ، آورده اند كه حاكى از زنده بودن وى پس از حادثه كربلاست . بنا بر اين ، با توجّه به شهرت فراوان ماجراهايى كه زنده بودن وى را پس از كربلا مى رسانند ، شهادت او در كربلا ، پذيرفتنى نيست .

[١] الإقبال : ج ٣ ص ٧٣ .