سبطِ ابن جوزى (م ٦٥٤ ق) در تذكرة الخواصّ و ابو الفدا (م ٧٣٢ ق) در المختصر فى أخبار البشر اشاره كرد . [١] سوگمندانه بايد گفت كه اصل كتاب ابو مخنف ، مفقود است و ما تنها مى توانيم از جمع آورى گزارش هاى مورّخان ، به بخشى از كتاب او دست يابيم . در دوره معاصر ، افراد متعدّدى، از جمله آقايان: محمّدباقر محمودى، حسن غفارى و محمّدهادى يوسفى غروى ، به اين كار، همّت گماشته و بخش هايى از كتاب ابو مخنف را كه طبرى و ديگران در آثار خود ، گزارش كرده اند ، گرد آورده و با نام هاى: عَبَراتُ المصطفَين ، مقتل الحسين عليه السلام ، استشهاد الحسين عليه السلام و وقعة الطف منتشر ساخته اند . [٢] پيش از اين گردآورى ها ، كتابى ناشناخته به نام مقتل أبى مخنف ـ كه ما از آن ، با عنوان مقتل الحسين عليه السلام المنسوب إلى أبى مخنف ياد كرده ايم و مى كنيم ـ منتشر شده است كه نه تنها دليلى بر صحّت انتساب آن به ابو مخنف در دست نيست ، بلكه تفاوت فراوان و آشكار مطالب آن با نقل طبرى از ابو مخنف ، قرينه نادرستىِ اين انتساب است . دليل ديگر ، وجود برخى مطالب موهن نسبت به شخصيت بزرگوار امام حسين عليه السلام در اين كتاب است كه تأليف يافتن آن ، توسط نويسنده اى مشهور و موثّق، همچون ابو مخنف ، را بسى بعيد مى نمايد . جالب توجّه ، آن كه ميان اين كتاب چاپ شده ناشناخته ، با متن برخى نسخه هاى خطّىِ آن ، تفاوتِ بيش از حدّ متعارفى به چشم مى خورد و زمينه اعتماد به آن را از ميان مى برد . [٣]

[١] ر. ك : وقعة الطفّ : ص ٩ (مقدّمه) .[٢] گفتنى است: ابو على محمّد بن محمّد بَلعمى (م ٣٦٣ ق)، وزير سامانيان، ترجمه اى آزاد (با افزوده هاى تاريخى) از تاريخ الطبرى انجام داده كه به تاريخ بلعمى مشهور است و بخشى از آن، با عنوان: قيام سيد الشهدا حسين بن على عليه السلام و خونخواهى مختار به روايت طبرى و انشاى ابو على بلعمى، به كوشش محمد سَرور مولايى، گزينش و منتشر شده است (ر. ك: كتاب شناسى تاريخى امام حسين عليه السلام : ص ٧٤).[٣] اين كتاب (مقتل أبى مخنف) در آخر بحار الأنوار به چاپ رسيده است؛ امّا نسخه اى خطّى از آن (به تاريخ كتابت ١١٣٠ ق) نيز در كتاب خانه دار الحديث نگاهدارى مى شود كه برخى اضافاتِ فاحش نسخه چاپى متداول، مانند : سند كتاب (ص ٢٥) و روايت از كلينى (ص ١٢) ـ كه موجب بى اعتبارى متن چاپى شده اند ـ را ندارد (ر. ك: فهرست نسخه هاى خطّى كتاب خانه تخصّصى مركز تحقيقات دار الحديث: ج ١ ص ١٢٩؛ فهرستگان نسخه هاى خطّى حديث و علوم حديث شيعه: ج ٥ ص ٥٤٠).