جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٤٢٠
فرمود: «جهاد، بر چهار گونه است: دو گونه آن واجب است و سومى، مستحبى است كه جز با واجب بپا نمىشود و چهارمى مستحب است.
اما يكى از آن دو جهاد واجب، جهاد شخص است با نفس (اماره) خود، تا آن را از معصيتهاى خدا باز دارد و اين بزرگترينِ جهادهاست.
و مجاهده با آن كفّارى كه هم مرز شما هستند (چه به صورت دفاعى و يا در صورت فراهم بودن شرايط به صورت ابتدايى، دومين جهاد) واجب است.
و اما آن جهاد مستحبّى كه جز با واجب به پا نمىشود، مجاهده با دشمنان مىباشد كه بر همه امت واجب است. اگر همگى آن را ترك كنند عذاب به آنها مىرسد، و اين عذاب عمومى همه را (از خوب و بد) فرا مىگيرد، (بنابراين نبايد ترك شود) و (گرنه) اين جهاد، بر امام مستحب خواهد بود، و حدّ اين نوع جهاد آن است كه امام، همراه امت خود (مىتواند) سر وقت دشمنان آيد و با آنان جهاد كند.
و اما آن جهادى كه بر همه مستحب است، تلاشى است كه كسى براى به پا داشتن روشى عدل و نيكو (در حيات فردى خود) و (نيز) براى به پاداشتن سنتى حسنه (در جامعه)، و (يا) رشد و بارورى و احياء آن انجام مىدهد. پس كار و تلاش در اين راه از بهترين عملهاست، زيرا احياى سنت است». رسول خدا (ص) فرمود:
هركسى سنت حسنهاى پديد آورد، هم پاداش آن را دارد و هم پاداش تمام كسانى را كه تا روز قيامت به آن عمل مىكنند، بى آنكه از پاداشهاى آنان چيزى كم گردد.