من و شما داورى كنند تا هركس به اندازه گناهش كيفر شود. ديگر بار من از شما- دو پيرمرد- مى‌خواهم كه در رأى خويش تجديد نظر كنيد، كه اينك تنها زيانتان سرشكستگى است، اما اگر دير بجنبيد، گرفتار سرشكستگى و آتش مى‌شويد. والسلام.
١. روشنگرى و تبليغات قبل از شروع جنگ: امام على (ع) اين نامه را قبل از شروع جنگ، به طلحه و زبير مى‌نويسد و در آن ضمن روشنگرى، حجت را بر آنان تمام مى‌كند. اولًا بى‌رغبتى خود به خلافت و درخواست مردم را گوشزد كرده، به آنان يادآور مى‌شود كه‌با ميل خويش بيعت كرده‌اند و جايى براى ترس و تقيه نبوده و بايد به بيعت خود پايدار بمانند. سپس مى‌فرمايد:
اگر از آغاز بيعت نكرده بوديد، برايتان بسيار بهتر بود تا اينكه اكنون بيعت گذشته خود را نقض مى‌كنيد. ١ ... وَ إِنَّكُمَا مِمَّنْ أَرَادَنِي وَ بَايَعَنِي ... وَ إِنَّ دَفْعَكُمَا هَذَا الْأَمْرَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تَدْخُلَا فِيهِ كَانَ أَوْسَعَ عَلَيْكُمَا مِنْ خُرُوجِكُمَا مِنْهُ بَعْدَ إِقْرَارِكُمَا بِهِ‌ ١. خويى ٢٠/ ٣٢٦.
٢. پاسخگويى به جنگ روانى و تبليغات دشمن: اتهام قتل عثمان به امام على (ع) همواره از سوى دشمنان امام مطرح بوده است. حضرت نيز به رغم اينكه بارها اين اتهام را از خويش دفع كرده، باز به اين جنگ روانى و شبهه‌افكنى طلحه و زبير پاسخ مى‌دهد. ١ وَ قَدْ زَعَمْتَما أَنِّي قَتَلْتُ عُثَمانَ فَبَيْنِي وَ بَيْنَكُمَا مَنْ تَخَلَّفَ عَنِّي وَ عَنْكُمَا مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ثُمَّ يُلْزَمُ كُلُّ امْرِئٍ بِقَدْرِ مَا احْتَمَلَ‌ ١. خويى ٢٠/ ٣٢٨.
٣. ايجاد جنگ روانى و تضعيف روحيه دشمن: حضرت به طلحه و زبير مى‌فرمايد: از رأى خود برگرديد كه اگر چنين نكنيد (و من به‌جنگ با شما برخيزم)، هم ننگ آن براى شما باقى مى‌ماند و هم آتش جهنم پيش روى شما خواهد بود.
حضرت با بيان اين واقعيت آنها را به برگشت از رأى خويش و دست كشيدن از جنگ، تحريك و ترغيب مى‌كند.
فَارْجِعَا ... مِنْ قَبْلِ أَنْ يَتَجَمَّعَ الْعَارُ وَ النَّارُ