خطبه ٥١ ٢٧- ٢٧- قَدِ اسْتَطْعَمُوكُمُ الْقِتَالَ فَأَقِرُّوا عَلَى مَذَلَّةٍ وَ تَأْخِيرِ مَحَلَّةٍ أَوْ رَوُّوا السُّيُوفَ مِنَ الدِّمَاءِ تَرْوَوْا مِنَ الْمَاءِ. فَالْمَوْتُ فِي حَيَاتِكُمْ مَقْهُورِينَ وَالْحَيَاةُ فِي مَوْتِكُمْ قَاهِرِينَ. أَلَا وَ إِنَّ مُعَاوِيَةَ قَادَ لُمَةً مِنَ الْغُوَاةِ وَ عَمَّسَ عَلَيْهِمُ الْخَبَرَ حَتَّى جَعَلُوا نُحُورَهُمْ أَغْرَاضَ الْمَنِيَّةِ.
اينك دشمن شما را طعمه پيكار خويش خواسته است، و بر سر دو راهى‌تان نگاه داشته: يا با پذيرش ذلت، واپس نشينيد، يا شمشيرهاتان را از خون و خود را از آب سيراب سازيد.
آرى، آن زندگى كه در آن ديگرى بر انسان چيره است، مرگ است و مرگى كه انسان در گزينش آن چيره مى‌شود، جوهر زندگى است.
معاويه- در موضع رهبرى مشتى فريب خورده- چنانشان در بى خبرى وانهاده است، كه بى هيچ شناختى، گلوهاشان را به تيغ سپرده‌اند! اين سخنان را امام (ع) زمانى ايراد فرمود كه سپاهيان معاويه بر تنها آبراه فرات دست يافته از نزديك شدن ياران امام به آن جلوگيرى كردند. نخست امام (ع) به وسيله صعصعة بن صوحان- از ياران نزديك امام- به معاويه پيام داد كه من دوست ندارم پيش از قطع همه بهانه‌ها با شما بجنگم ما معتقديم كه نخست دعوت حقايق را روشن كنيم. لذا آبراه را براى هر دو لشكر باز بگذار. معاويه اين پيام را دليل بر ضعف امام دانست و بر اين عمل غير انسانى خود پافشارى كرده، امام را بر انجام عملى واداشت كه عمرو عاص- مشاور مخصوص معاويه- ضمن هشدار به معاويه، آن را پيش‌بينى كرده بود: «اى معاويه تصور نمى‌رود كه ارتش تو از آب سيراب شوند و على و يارانش بر تشنگى تحمل آورند!» در پى سخنان امام (ع)، گروهى از سپاهيان امام حمله برده، آبراه فرات را در مدت كوتاهى آزاد كردند. امام، برخلاف معاويه، آبراه را براى استفاده هر دو سپاه آزاد گذاشت. ١ ١. جهاد، عميد زنجانى/ ٦٦- ٦٧.