جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٠٧
آن هنگام كه حضرت على (ع) قصد رفتن به صفين را داشتند، شيندند كه دو نفر از يارانش (حجر بن عدى و عمرو بن حمق خزاعى) از اهل شام اظهار بيزارى كرده و آنان را دشنام دادهاند. حضرت آنان را خواست و فرمود: از آنچه سزاوار شما نيست دست برداريد. آنان گفتند: مگر ما بر حق نيستيم و شاميان بر باطل نيستند؟ امام فرمود:
بلى. آنان عرضه داشتند: پس چرا ما را از دشنام دادن باز مىدارى؟ امام فرمود: «من دوست ندارم كه يارانم چنين (دشنامگو) باشند.» آنگاه اين خطبه را ايراد فرمود. ١ ١. شرح خويى ١٣/ ٩٤؛ بهج الصباغه، تسترى ١٣/ ٥٢٠.
١. رعايت اخلاق اسلامى در جنگ: رزمندگان اسلام، به دليل داشتن اخلاق اسلامى، به هنگام ياد كردن از دشمنان اسلام و مسلمانان، هيچ گاه كلمات و القاب زشت و دشنام به كار نمىبرند. رزمنده اسلام شأنى والا دارد و دشنامگو نيست.
إِنِّي أَكْرَهُ لَكُمْ أَنْ تَكُونُوا سَبَّابِينَ ٢. تشريح عملكرد منفى دشمن براى مردم و رزمندگان: هرگاه رزمندگان اسلام بخواهند عملكرد و اخلاق غير انسانى و زشت دشمنان را بازگويند، اجازه ندارند از فحش و دشنام استفاده كنند، بلكه بيان اخلاق و كارهاى پست و ضدانسانى دشمن، كفايت مىكند. دشنام گفتن، علاوه بر آن كه در شأن مسلمان نيست، عواطف دشمن را تحريك كرده، آنان نيز به مسلمانان دشنام خواهند داد. اما اعمال زشت خود را نمىتوانند انكار كنند. ١ وَ لَكِنَّكُمْ لَوْ وَصَفْتُمْ أَعْمَالَهُمْ وَ ذَكَرْتُمْ حَالَهُمْ كَانَ أَصْوَبَ فِي الْقَوْلِ وَ أَبْلَغَ فِي الْعُذْرِ ١. شرح خويى ١٣/ ٩٣.
٣. دعا براى هدايت مسلمانان ياغى و متجاوز: رزمندگان اسلام در همان حالى كه با نيروهاى (مسلمان) ياغى و ستمگر و پيمان شكن مبارزه مىكنند، بايد از خداوند هدايت نيروهاى فريب خورده را بخواهند و از خداوند طلب كنند تا خون طرفين كمتر ريخته شود.
اللَّهُمَّ احْقِنْ دِمَاءَنَا وَ دِمَاءَهُمْ وَ أَصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِنَا وَ بَيْنِهِمْ وَ اهْدِهِمْ مِنْ ضَلَالَتِهِمْ اخلاق:
رعايت در جنگ ١