١. جنگ افروزى و تجاوزگرى دشمن: لشكر دشمن (معاويه)، با بستن آب فرات، ارتش اسلام را عملًا به جنگ فراخواند.
قَدِ اسْتَطْعَمُوكُمُ الْقِتَالَ‌ ٢. تصميم قاطع در برابر دشمن: فرماندهى كل قوا در برابر ارتش شام به رزمندگان مى‌فرمايد: اكنون شما بر سر دو راهى هستيد: يا با ذلّت و خوارى بر جاى خود مانده جنگ نكنيد و همچنان تشنه بمانيد، و يا شمشيرها را از خون‌آنان سيراب سازيد تا از آب فرات سيراب شويد.
فَأَقِرُّوا عَلَى مَذَلَّةٍ وَ تَأْخِيرِ مَحَلَّةٍ أَوْ رَوُّوا السُّيُوفَ مِنَ الدِّمَاءِ تَرْوَوْا مِنَ الْمَاءِ ٣. ذلّت‌پذيرى، نتيجه ترك جهاد: اگر جامعه‌اى در جهاد با دشمن سستى كند، بايد تسلّط دشمن بر خود و ذلّت را پذيرا گردد. چنين زندگى‌اى بى‌ارزش و مرگ تدريجى است.
فَالْمَوْتُ فِي حَيَاتِكُمْ مَقْهُورِينَ‌ ٤. شهادت در راه خدا، مرگ افتخار آفرين: اگر انسان مسلمانى در راه خدا مبارزه كرد و به شهادت رسيد، به زندگى جاويدى دست پيدا مى‌كند؛ چرا كه شهيد براى هميشه زنده است.
وَالْحَيَاةُ فِي مَوْتِكُمْ قَاهِرِينَ‌ ٥. آگاهى بخشيدنِ به نيروهاى دشمن: حضرت على (ع)، در جنگ صفّين با سخنرانى نقشه‌هاى دشمن را آشكار مى‌كند، تا هم سربازان دشمن آگاه شده حقيقت را دريابند و هم نيروهاى خودى در راه حق خود استوارتر شده، باانگيزه بيشترى وارد جهاد گردند.
أَلَا وَ إ جهاد در آيينه روايت(ج‌١) ٩٥ خطبه ٥٦ ص : ٩٢ ِنَّ مُعَاوِيَةَ قَادَ لُمَةً مِنَ الْغُوَاةِ ٦. پوشاندن حقايق، از شگردهاى دشمن: امام (ع) مى‌فرمايد: آگاه باشيد كه معاويه گروهى از گمراهان- همچون عمرو عاص و وليد بن عقبه- را همراه خود كرده، حقيقت را از آنان مى‌پوشاند تا ندانسته خود را آماج تيرها و شمشيرها قرار دهند.
وَ عَمَّسَ عَلَيْهِمُ الْخَبَرَ حَتَّى جَعَلُوا نُحُورَهُمْ أَغْرَاضَ الْمَنِيَّةِ ارزش:
ملاك ٤ جنگ صفين:*، ٥