جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٢١
پس از جنگ صفين و خدعه حكميت از سوى معاويه، مردم كوفه شور انقلابى خود را از دست دادند و همواره در برابر دعوت امام (ع) براى بسيج نيروها، از اعلان آمادگى طفره مىرفتند. در همين حال معاويه و سپاهيانش هر روز در فكر توطئه جديدى عليه سپاهيان اسلام و سرزمين اسلامى بودند. اين سخنانِ امام (ع) در چنين شرايطى بيان شده است.
١. بيان فرجام دشمنان اسلام، عامل تقويت روحيه مجاهدان: امام (ع) با بيان عاقبت دشمنان اسلام و اين كه مهلت خداوند به آنان، به اين دليل است كه با پيش روى در ظلم و فساد، عواقب وخيمترى را براى خويش آماده كنند، مىفرمايد: دشمن ستمگر هرگز از سرپنجه قدرت عدل الهى نمىتواند بگريزد؛ هر چند خداوند او را چندى مهلت دهد؛ امّا در گذرگاهش در كمين است؛ همانند استخوانى ناى او را بفشارد و آب خوش از وى دريغ دارد. ١ وَ لَئِنْ أَمْهَلَ الظَّالِمَ فَلَنْ يَفُوتَ أَخْذُهُ وَ هُوَ لَهُ بِالْمِرْصَادِ عَلَى مَجَازِ طَرِيقِهِ وَ بِمَوْضِعِ الشَّجَا مِنْ مَسَاغِ رِيقِهِ ١. جهاد، عميد زنجانى/ ١٣٦.
٢. اطاعت نكردن از فرماندهى، عامل شكست: در موضع حق بودن، به تنهايى نمىتواند عامل پيروزى در جنگ باشد.
تلاشها و فعاليتها و سرعت عمل وبهرهگيرى از امكانات، از ديگر شرايط پيروزى است- كه گاه جبهه باطل از آن برخوردار بوده به پيروزى مىرسد. امير مؤمنان (ع)، ضمن اخطار به سپاه خود، از آيندهاى خبر مىدهد كه مردم شام و ياران معاويه به رغم موضع باطل خود، به دليل تلاش و عملكرد فعالانه و پشتكارشان و نيز اطاعتشان از فرماندهى خود، به پيروزى مىرسند و سپاه اسلام، به دليل نافرمانى از رهبر به حق خود، شكست خواهند خورد. ١ وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَيَظْهَرَنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمُ عَلَيْكُمْ لَيْسَ لِأَنَّهُمْ أَوْلَى بِالْحَقِّ مِنْكُمْ وَ لَكِنْ لِإِسْرَاعِهِمْ إِلَى بَاطِلِ صَاحِبِهِمْ وَ إِبْطَائِكُمْ عَنْ حَقِّي ١. جهاد/ ١٣٧.
٣. فراخوانى نيروها جهت مقابله با دشمن: امام (ع) نيروهاى رزمى خويش را به جهاد دعوت و تشويق مىكند، بلكه آنها را نسبت به اين امر مهم بسيج مىنمايد.
امام (ع) براى بسيج كردن افراد براى مبارزه