٢. منابع جمع‌آورى اخبار و اطلاعات امام على (ع): در بين منابع خبر رسان به امام (ع)، مردم مهم‌ترين منبعِ بودند.
انبِئْتُ ...
٣. وحدت، از نقاط قوّت دشمن: از امتيازات و نقاط قوّت سپاه معاويه، اتّحاد و اطاعت‌پذيرى آنان بود. به همين دليل به هر جا مى‌تاختند، پيروز مى‌شدند.
أَنَّ هَؤُلَاءِ الْقَوْمَ سَيُدَالُونَ مِنْكُمْ بِاجْتَماعِهِمْ عَلَى بَاطِلِهِمْ‌ ٤. تخلّف از دستورات فرماندهى، از عوامل شكست در جنگ: پيامد نافرمانى و سرپيچى از دستورات فرماندهى كل قوا، جسور شدن دشمن و ضعف توان رزمى نيروهاى خودى و در نتيجه شكست است.
وَ بِمَعْصِيَتِكُمْ إِمَامَكُمْ فِي الْحَقِ‌ ٥. عمران و آبادانى و امنيّت شهرها، از اهداف و وظايف نيروهاى مسلّح: آبادانى شهرها، از فلسفه‌هاى وجودى ارتش در اسلام است. امام على (ع) با اشاره به اين كه ارتش معاويه، به آبادانى شام مشغول است و كوفيان به خرابى و فساد، ارتش كوفه را به دليل عمل نكردن به وظيفه خود سرزنش مى‌كند.
وَ بِصَلَاحِهِمْ فِي بِلَادِهِمْ وَ فَسَادِكُمْ‌ ٦. اعتماد به نيروهاى سست‌عنصر، از عوامل شكست: از عوامل پيروزى فرمانده در جنگ، برخوردار بودن از نيروهاى وفادار و قابل اعتماد است؛ به گونه‌اى كه در سخت‌ترين شرايط تا پاى جان با دشمن بجنگند و مقاومت كنند. چنين روحيه‌اى در سربازان امام على (ع) وجود نداشت.
حضرت از آنان شكوه‌مى‌كند كه‌چرا امانتدار نيستند. مى‌فرمايد: اگر كاسه چوبى آب را به يكى از شماها امانت دهم مى‌ترسم بند آن را بدزديد! فَلَوِ ائْتَمَنْتُ أَحَدَكُمْ عَلَى قَعْبٍ لَخَشِيتُ أَنْ يَذْهَبَ بِعِلَاقَتِهِ‌ ٧. عوامل پي جهاد در آيينه روايت(ج‌١) ٤٧ خطبه ٢٧ ص : ٤٢ روزى دشمن: حضرت على (ع) در اين خطبه، سه عامل مهم پيروزى، يعنى «وحدت» و «امانتدارى» و «اطاعت از فرماندهى» را از مشخصات سپاه معاويه برمى‌شمارد و همين عوامل موجبات پيروزى آنان را به هر كجا كه حمله مى‌بردند، فراهم مى‌كرد. بر عكس در سپاه‌