جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣٣٠
نامه مذكور به كميل بن زياد نخعى نوشته شده است. كه از طرف اميرمؤمنان (ع) كارگزار شهر هيت بود. نامه با عتاب و توبيخ همراه است؛ چرا كه لشكر معاويه به قصد غارت و ناامن كردن قلمرو حكومت اميرمؤمنان از مرزهاى شهر هيت عبور كرده به غارت شهر انبار پرداخته بود. كميل نيز به جاى آن كه مأموريت اصلى خود را انجام دهد، يعنى در مقابل لشكر غارتگر شام بايستد، به مأموريتهاى فرعى پرداخته، به شهر قرقيسا حمله برده بود و اين چنين مىخواست پاسخ معاويه را بدهد ولى امام على (ع) عمل وى را ناپسند شمرد.
١. حفظ هوشيارى در حراست از مرزها: فرماندهانى كه در مناطق مرزى و حساس، حفاظت از منطقهاى را بر عهده دارند، بايد مأموريت اصلى خود را همواره مدّ نظر داشته، و با پرداختن به كارهاى جزئى و فرعى از مأموريت اصلى باز نماند؛ چرا كه كوتاهى در حفاظت از منطقهو حوزهاستحفاظى خويش، چه بسا موجب پيش روى دشمن در كشور اسلامى و ضربههاى جبران ناپذيرى به مسلمانان گردد. كميل كارگزار شهر هيت نيز ظاهراً به موقع نتوانسته بود جلوى تجاوز معاويه را بگيرد و براى جبران كوتاهى خود، دست به اقدامات ديگرى زده بود كه مورد سرزنش امام (ع) قرار گرفت. ١ فَإِنَّ تَضْيِيعَ الْمَرْءِ مَا وُلِّيَ وَ تَكَلُّفَهُ مَا كُفِيَ لَعَجْزٌ حَاضِرٌ وَ رَأْيٌ مُتَبَّرٌ ١. شرح خويى ٢٠/ ٣٥٤.
٢. سهلانگارى و اقدام بيجا، موجب توبيخ: انجام مأموريت محوّله به صورت تمام و كمال، نشان از توانايى فرمانده دارد و رها كردن مأموريت اصلى و پرداختن به كارهاى جانبى كه در حوزه مأموريت و يا در صلاحيت او نيست، ناتوانى فرد را نشان مىدهد. و از او پل عبورى براى دشمنان مىسازد. اميرمؤمنان (ع) از اين جهت كميل را توبيخ مىكند كه او مأموريت اصلى يعنى حفظ مرزها را رها كرده به اشغال شهر قرقيسا پرداخته و با اين عمل پلى براى دشمن شده تا به غارت و تاراج مسلمانان بپردازند.
وَ إِنَّ تَعَاطِيَكَ الْغَارَةَ عَلَى أَهْلِ قِرْقِيسِيَا وَ تَعْطِيلَكَ مَسَالِحَكَ الَّتِي وَلَّيْنَاكَ ... لَرَأْيٌ شَعَاعٌ فَقَدْ صِرْتَ جِسْراً لِمَنْ أَرَادَ الْغَارَةَ مِنْ أَعْدَائِكَ عَلَى أَوْلِيَائِكَ