حضرت على (ع) در آغاز جنگ صفين، سعى مى‌كرد جنگ‌را به‌تأخير انداخته تا با دادن مهلت بيش‌تر به فريب خورده‌ها، راه نجات را بيابند و هدايت شوند. امّا مردم كوفه بدون توجه به اين نيّت امام، اعتراض كرده، شروع جنگ را طالب بودند. عده‌اى از آنان، دليل تأخير امام را، ترس امام از مرگ مى‌دانستند و عده‌اى مى‌گفتند: امام (ع) در گمراه بودن مردم شام ترديد دارد. در چنين شرايطى، امام پاسخ آنان را بيان مى‌دارد. ١ ١. جهاد، عميد زنجانى:/ ٦٤- ٦٦.
١. ضرورت شبهه‌زدايى از مجموعه تحت امر: در نبرد صفين، برخى از كوفيان، دليل تأخير امام در شروع جنگ با شاميان را «ترس امام از كشته‌شدن» مى‌دانستند. امام فرمود: به خدا قسم باكى ندارم كه به سوى مرگ پيش بروم يا مرگ به سراغ من بيايد! ١ فَوَاللَّهِ مَا أُبَالِي دَخَلْتُ إِلَى الْمَوْتِ أَوْ خَرَجَ الْمَوْتُ إِلَيَ‌ ١. جهاد، عميد زنجانى،/ ٦٤ و ٦٥.
٢. هدف در جهاد، هدايت است نه كشتن: حضرت- در صفين- براى روشن شدن اذهان افرادى كه علت تأخير در حمله را ترس امام از مرگ و يا ترديد امام در گمراهى شاميان مى‌دانستند، چنين فرمود:
سوگند به خدا، جنگ را هر روز به اين دليل به تأخير مى‌اندازم كه اميدوارم عده‌اى از آنان به ما ملحق و هدايت شوند؛ در لابلاى تاريكيها نور مرا ديده به سوى من بشتابند؛ كه اين نتيجه، براى من از كشتار آنان در گمراهى بهتر است- گر چه به هر روى گناه خود را بر دوش مى‌كشند. ١ فَوَاللَّهِ مَا دَفَعْتُ الْحَرْبَ يَوْماً إِلَّا وَ أَنَا أَطْمَعُ أَنْ تَلْحَقَ بِي طَائِفَةٌ فَتَهْتَدِيَ بِي وَ تَعْشُوَ إِلَى ضَوْئِي وَ ذَلِكَ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْ أَنْ أَقْتُلَهَا عَلَى ضَلَالِهَا وَ إِنْ كَانَتْ تَبُوءُ بِآثَامِهَا ١. شرح خويى، ٤/ ٣٢٨؛ آيين جهاد/ ٨٣.
امام على (ع):
شجاعت ١ جنگ صفين:*، ١ فلسفه تأخير در ٢ جهاد:
اهداف ٢ فرمانده كل قوا (على (ع)):
روشنگرى‌هاى ١ نيروها:
پاسخگويى به شبهات ١