جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٦٥
٧. تفرقه، از عوامل شكست نيروهاى خودى: يكى از عوامل شكست نيروهاى اسلام، وجود تفرقه در بين مسلمانان و نيز رزمندگان است. سرنوشت چنين مردم و ارتشى، شكست حتمى است! غُلِبَ وَ اللَّهِ الْمُتَخَاذِلُونَ ٨. روحيه ضعيف، از عوامل سرپيچى از دستورات فرماندهى: حضرت على (ع) از روحيه ضعيف ارتش كوفه خبر مىدهد و به آنان مىگويد: اگر در آينده نزديك جنگى درگيرد، فرمانده خود را ترك مىگويند و از دستورات او سرمىپيچند.
وَ ايْمُ اللَّهِ إِنِّي لَأَظُنُّ بِكُمْ أَنْ لَوْ حَمِسَ الْوَغَى وَ اسْتَحَرَّ الْمَوْتُ قَدِ انْفَرَجْتُمْ عَنِ ابْنِ أَبِي طَالِبٍ انْفِرَاجَ الرَّأْسِ ٩. فرصت دادن به دشمن براى تهاجم، نشانه ضعف و درماندگى: ارتشى كه به سربازان دشمن اجازه دهد تا بر آنان مسلط شوند و آنان را نابود كنند و استخوان او را بشكنند، ارتشى ضعيف و درمانده است.
وَ اللَّهِ إِنَّ امْرَأً يُمَكِّنُ عَدُوَّهُ مِنْ نَفْسِهِ يَعْرُقُ لَحْمَهُ وَ يَهْشِمُ عَظْمَهُ ... لَعَظِيمٌ عَجْزُهُ ١٠. شجاعت و ثبات قدم فرماندهى كل قوا: حضرت على (ع) به عنوان فرمانده كل قوا مىفرمايد: اگر مردم از برابر دشمن عقبنشينى كنند، من از پاى نمىنشينم و دشمن را پيشاز يافتنفرصت متلاشى مىكنم.
فَأَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ دُونَ أَنْ أُعْطِيَ ذَلِكَ ضَرْبٌ بِالْمَشْرَفِيَّةِ تَطِيرُ مِنْهُ فَرَاشُ الْهَامِ وَ تَطِيحُ السَّوَاعِدُ وَ الْأَقْدَامُ ١١. پيروزى در جنگ از ناحيه خداوند: ارتش اسلام بايد در راه رسيدن به پيروزى، تمام تلاش خود را به كار گيرد و به دشمن حمله كند، امّا نتيجه جهاد را از جانب خداوند بداند و از او پيروزى را بخواهد.
وَ يَفْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ ذَلِكَ ما يَشاءُ ١٢. حقوق متقابل فرماندهو فرمانبران: از موضوعات مطرح در حكومت اسلامى، حقوق متقابل ميان فرمانده و فرمانبران (سربازان ارتش اسلام) است. رعايت اين حقوق از جانب دو طرف، انضباط قدرت و شكوه ارتش اسلام را در پى دارد.
أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ لِي عَلَيْكُمْ حَقّاً وَ لَكُمْ عَلَيَّ حَقٌ