امورى چند را نيز در مقابل آن برشمرد كه حكايت از بزرگوارى وى نسبت به آنان مى‌كند. آن امور عبارتند از: عفو و گذشت از گناهكاران و برداشتن شمشير از آنان كه فرار كنند و بگريزند و پذيرفتن كسى از آنها كه به سوى او روى آورد و طلب رضايت كند. ١ فَعَفَوْتُ عَنْ مُجْرِمِكُمْ وَ رَفَعْتُ السَّيْفَ عَنْ مُدْبِرِكُمْ وَ قَبِلْتُ مِنْ مُقْبِلِكُمْ ...
١. ابن ميثم ٤/ ٧٧١.
٤. تعقيب نكردن فراريان جنگ جمل: حضرت به اهل بصره گوشزد مى‌كند كه من از فراريانتان شمشير برداشتم.
وَ رَفَعْتُ السَّيْفَ عَنْ مُدْبِرِكُمْ‌ ٥. دفاعى بودن جنگ اميرمؤمنان (ع) با ناكثين: حضرت به اهل بصره فرمودند:
«اگر جريان‌هاى هلاكت‌آور و سبك مغزى‌هاى ستمگرانه، شما را به موضع‌گيرى و ستيز با من بكشاند آنگاه من هم با اسب‌هاى زين شده و اشترانى مجهز از حركت به سوى شما ناگزيرم.» اين كلام اشاره به اين نكته دارد كه در اسلام جنگ جنبه دفاعى دارد.
فَإِنْ خَطَتْ بِكُمُ الْأُمُورُ الْمُرْدِيَةُ وَ سَفَهُ الْ‌آرَاءِ الْجَائِرَةِ إِلَى مُنَابَذَتِي وَ خِلَافِي فَهَا أَنَا ذَا قَدْ قَرَّبْتُ جِيَادِي‌ ٦. استفاده از جنگ روانى عليه دشمن: حضرت آنان را بيم مى‌دهد كه اگر بخواهند به فتنه انگيزى خود برگردند آماده است كه با آنان بجنگد و بر ايشان چنان حمله‌اى وارد كند كه واقعه جنگ در برابرش كوچك شمرده شود و در مقايسه‌اش روز جمل ليسيدنى بيش نباشد. ١ لَأُوقِعَنَّ بِكُمْ وَقْعَةً لَا يَكُونُ يَوْمُ الْجَمَلِ ...
١. ابن ميثم ٤/ ٧٧١.
٧. پرهيز از كيفر بى‌گناهان در سركوبى توطئه‌گران: حضرت پس از آن كه آنان را از كيفر و عقوبت بيم داده مطلبى را خاطرنشان فرموده است كه‌مايه خوشحالى و اميدوارى مى‌باشد و آن عبارت است از پذيرفتن و اعتراف به فضيلت برترى آنان كه مطيع هستند و كسانى كه خيرخواه و نصحيت كننده مى‌باشند و نيز چنان نيست كه كيفر گناهكاران را بر بى‌گناه وارد كند ودر عوض عهد شكنان، وفاكنندگان به عهد را مجازات نمايد. ١ غَيْرُ مُتَجَاوِزٍ مُتَّهَماً إِلَى بَرِيٍّ وَ لَا نَاكِثاً إِلَى وَفِيٍ‌ ١. ابن ميثم ٤/ ٧٧٢.
امام على (ع):
دفاعى بودن جنگ ٥