جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣٤
باورم كه خدا نيز او را نمىشناسد! و خداى را در همه حال سپاس.
اما اين كه از من خواستهاى تا كشندگان عثمان را به تو واگذارم، در بررسى همه سويهاى بدين نتيجه رسيدم كه سپردنشان تو را يا جز تو را، نمىتوانم و تو اى معاويه، اگر از اين كژروى و جنگ افروزى دست بر ندارى، به زندگيم سوگند كه ديرى نپايد كه آنان را در پى خويش خواهى يافت، بى آن كه رخصتت دهند كه در پى گردشان- در خشكى و دريا و كوه و دشت- خود را بهرنج افكنى. و دل آرام دار كه نهتنها از چنان پىگردى شادمانى نمىيابى، كهاندوهگين نيز مىشوى! سلام بر هر كه شايسته آن است.
حضرت على (ع) نامه فوق را در پاسخ نامه معاويه نگاشته است. امام با طمأنينه و حوصله فراوان مسائلى را مطرح كرده و نظرات معاويه را پاسخ مىدهد و او را به اطاعت و جلوگيرى از جنگ و خونريزى دعوت مىكند.
١. جنگ افروزى، خصلت دشمنان: حضرت در آغاز اين نامه مىفرمايد: همه دشمنىها به خاطر پيامبر و دعوت او بود و دشمنان با وجود خويشاوندى و هم قبيلهاى با قريش، آتش جنگ را عليه پيامبر و يارانش به راه انداختند. اين نكته جنگ افروزى دشمنان را مىرساند.
وَ أَوْقَدُوا لَنَا نَارَ الْحَرْبِ ٢. دفاع از دين، توفيق الهى: خداوند از دينش حمايت مىكند و افرادى توفيق مىيابند كه ابزار اجراى اراده الهى در حفظ دين باشند. حضرت مىفرمايد: با همه سختىها و مشكلاتى كه بر ما تحميل شد، خداوند عزم داشت كه به وسيله ما شريعتش را حفظ كند و ما توفيق يافتيم كه وسيله حفظ دين الهى باشيم.
فَعَزَمَ اللَّهُ لَنَا عَلَى الذَّبِّ عَنْ حَوْزَتِهِ وَ الرَّمْيِ مِنْ وَرَاءِ حُرْمَتِهِ ٣. هدف مؤمنان در نبرد، رسيدن به پاداش الهى: با همه سختىها و مشكلات، مؤمنان صبر مىكردند و هدف اصلى و مشوق بزرگ آنها در تحمل مشكلات، آرزوى