جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩٧
براى پيروزى منتظر چه چيزى هستيد؟ آيا شگفتآور نيست معاويه انسانهاى جفاكار پست را مىخواند و آنها بدون انتظار كمك و بخششى از او پيروى مىكنند ولى من شما را براى يارى حق مىخوانم ولى از اطراف من متفرق مىشويد؟
... إِذَا أَمَرْتُ لَمْ تُطِعْ وَ إِذَا دَعَوْتُ لَمْ تُجِبْ ٢. ايمان، محور اصولى و اساسى موفقيت فرماندهان: اميرالمؤمنين (ع) به دليل شناخت عميق و معرفت كامل نسبت به خداوند متعال در تمام حوادث خداى را سپاس مىگويد. حتى مسائلى كه براى انسان ناگوار و تلخ است، مانند ناتوانى نيروهاى رزمى و گرفتارىهايى كه آنها به وجود آوردند.
أَحْمَدُ اللَّهَ عَلَى مَا قَضَى مِنْ أَمْرٍ ٣. روى گردانى رزمندگان از شركت در جنگ، عامل ذلّت: اميرالمؤمنين (ع) به نيروهاى خود مىفرمايد: «شما منتظر چه امرى براى پيروزى خود هستيد؟ چرا براى گرفتنحق خود جهاد نمىكنيد؟ آيا در انتظار مرگ يا ذلت هستيد؟» از اين جمله مىتوان استفاده كرد كه شركت نكردن در جنگ و مبارزه نكردن با ستمگران، عامل ذلت انسان است.
مَا تَنْتَظِرُونَ بِنَصْرِكُمْ وَ الْجِهَادِ عَلَى حَقِّكُمْ الْمَوْتَ أَوِ الذُّلَّ لَكُمْ؟
٤. دين، محور تحرك و وحدت: حضرت على (ع) پس از سرزنش ياران بى وفاى خود مىفرمايد: «آيا دينى كه عامل وحدت و انسجام شما باشد در شما وجود ندارد؟» از اين سخن روشن مىشود كه دين عامل اساسى براى حفظ وحدت كلمه و اتحاد و يگانگى است.
أَمَا دِينٌ يَجْمَعُكُمْ؟
٥. استفاده از حس قومى و ملى رزمندگان، همزمان با بيان اصول اعتقادى در جنگ: حضرت على (ع) پس از توبيخ اصحاب ترسوى خود مىفرمايد: «آيا غيرت و حميّتى ملّى كه شما را برانگيزد در شما وجود ندارد؟ آيا اين جاى شگفتى نيست كه پيروان معاويه بدون هيچ چشمداشتى از او تبعيت مىكنند، اما شما با من با اين كه امكانات مناسب در اختيار شما مىگذارم، از من پيروى نمىكنيد؟!» وَ لَا حَمِيَّةٌ تَشْحَذُكُمْ ...