جهاد در آيينه روايت(ج1) - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٩٣
رأى جمعيت شما در صفين يكى شد كه دو مرد را به داورى برگزينند (ابوموسى اشعرى، عمروعاص) و از آن دو پيمان گرفتيم كه در برابر قرآن تسليم باشند. و از آن تجاوز نكنند و زبان آن دو با قرآن و قلبهايشان پيرو كتاب خدا باشد.
اما آنها از قرآن روى گردان شدند، حق را آشكارا مىديدند و ترك گفتند، چرا كه جور و ستم، خواسته دلشان و كجى و انحراف، در روش فكريشان بود.
در صورتى كه پيش از صدور رأى زشت و حكم جائرانه، با آنها شرط كرده بوديم كه به عدل حكم كرده و به حق عمل كنند.
ما به حقانيت خود ايمان داريم در حالى كه آن دو از راه حق بيرون رفتند و حكمى بر خلاف حكم خدا صادر كردند.
اين سخن از احتجاجاتى است كه حضرت على (ع) با خوارج نهروان داشته و به شبهات آنان پاسخ گفته است. آنان به امام (ع) گفتند: تو مردان [دو انسان] را حاكم بر دين خدا قرار دادى! در حالى كه چنين حقى نداشتى، و آنگاه كه به ضرر شما حكم كردند، آن را انكار نمودى! حضرت در جواب آنان اين سخنها را ايراد فرمود. ١ ١. شرح خويى ١٠/ ٢٤٣.
١. مخالفت على (ع) با داورى داوران تحميلى (ابوموسى و عمروعاص) در جنگ صفين: وقتى خوارج به اعتراض به امام گفتند: چرا دو انسان را حاكم در دين خدا قرار دادى، آن حضرت در پاسخ فرمود:
اين تصميم بزرگان و رؤساى خود شما بود، نه من. آنان، اين دو نفر (ابوموسى و عمروعاص) را حَكم قرار دادند و من از اين عمل ناخشنود بودم و با نهايت كراهت و اجبار آن را پذيرفتم. ١ فَأَجْمَعَ رَأْيُ مَلَئِكُمْ عَلَى أَنِ اخْتَارُوا رَجُلَيْنِ ١. شرح خويى ١٠/ ٢٤٣.
٢. تخلف داوران در جنگ صفين: اميرمؤمنان (ع) داوران را براى حكميت در