پراكنده و شعارهاشان را گونه‌گون ساز، و خطاهاشان را دست و پا پيچ خودشان كن! اينك، ترديدى نمانده است كه اينان از مواضع باطل بازپس ننشينند، جز اين كه با نيزه‌هاى پياپى، كالبدشان از جان تهى شود و كاسه سرهاشان با ضربه‌هاى شمشير درهم شكافد و استخوان‌هاشان خرد و دست و پاهاشان بريده شود، يا هدف يگان‌هاى پى در پى ارتش اسلام قرار گيرند و با نيروى لشكريان پيروز ما سرزمينشان به تصرف درآيد، و خاكشان را سم كوب اسبان كنند و راه‌ها و چراگاه‌هاشان را- گرداگرد- فرو كوبند.
حضرت اين خطبه را در جنگ صفين درباره نحوه جنگيدن و كاربرد تاكتيك‌هاى رزمى و مقابله با دشمن (شاميان) خطاب به نيروهاى كوفه ايراد فرمودند. اين خطبه در كتب ديگر قبل از سيد رضى- با تغييراتى- نقل شده است. و برخى معتقدند جملات آخر خطبه را وقتى ايراد كردند به جمعى از لشكر شام مانند وليد بن عقبه عبور كردند و آنان به حضرت ناسزا گفتند. ١ ١. بهج‌الصباغه ١٣/ ٥٤٤؛ تاريخ طبرى ٤/ ١٦ و ٣١؛ وقعه صفين، نصربن مزاحم/ ٢٣٥؛ كافى ٥/ ٣٩ و ٤٠؛ ارشادمفيد/ ١٤٢؛ شرح خويى ٨/ ١٦٠.
١. آرايش نيرو در جنگ متناسب با تجهيزات نظامى: در ميدان نبرد، بايد نحوه چينش نيروها رعايت شود و سربازان زره‌پوش و مجهز در صف مقدم قرار گيرند و بقيه نيروها پشت سر آنان. ١ فَقَدِّمُوا الدَّارِعَ وَ أَخِّرُوا الْحَاسِرَ ١. شرح خويى ٨/ ١٦٠.
٢. استقامت در برابر دشمن: رزمندگان بايد روحيه استقامت را در خود تقويت كنند، از جمله دندان‌ها را به هم بفشرند تا از ضربت شمشير دشمن بكاهند و چشم‌ها را فرو بندند تا اضطرابى پيدا نكنند و شجاعت بيشترى پيدا كنند.
وَ عَضُّوا عَلَى الْأَضْرَاسِ فَإِنَّهُ أَنْبَى لِلسُّيُوفِ عَنِ الْهَامِ‌ ٣. استفاده از تاكتيك‌هاى مختلف عليه دشمن: رزمندگان بايد در اطراف‌