بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٩٠ - روش تربيتى قرآن

بنابراين، به نظر مرحوم علامه طباطبايى، اگر شرايع الهى از جمله دين مقدس اسلام براى اصلاح و تربيت انسانها آثار خوب و بد دنيايى اعمال را يادآور شده‌اند، اين از باب مقدمه است و هدف اصلى آخرت مى‌باشد.

روش تربيتى قرآن

البته در اينجا نبايد نكته‌اى را ناديده انگاشت كه روى سخن و مخاطب انبيا و اوليا و كتب آسمانى از جمله قرآن مجيد و نيز گفتار پيشوايان دينى، همهء طبقات مردم است و همه آنها در يك سطح فكرى قرار ندارند: يك عده در سطح بالا، عده‌اى در سطح متوسط و برخى هم به جز دنيا چيز ديگرى نمى‌فهمند. مربى چنين جامعه‌اى كه مى‌خواهد همه را تربيت كند، لازم است هر طبقه و فرد را به فراخور حال خود ارشاد و راهنمايى نمايد. قرآن شريف نيز چنين است و فقط براى دانشمندان و گروه متوسط مردم نيامده است؛ بلكه براى همه طبقات نازل شده است و در نتيجه، بايد مثل سفره‌اى باشد كه براى هركسى كه بر سر اين سفره نشسته است، غذاى مناسب داشته باشد. نظر قرآن اين است كه براى تهذيب نفوس، سطح انديشه همه طبقات را بالا ببرد؛ مثل مراكز آموزشى و فرهنگى هر جامعه كه وقتى مى‌خواهند سطح علمى همهء طبقات را ارتقا دهند، مناسب با هر گروه، يك نوع كتاب، آموزش و برنامه خاصى را اختصاص مى‌دهند.

اديان الهى، از جمله دين مبين اسلام، همه طبقات را در نظر گرفته و براى آنها برنامه‌ريزى كرده‌اند؛ مثل اين است كه عده‌اى روى پله‌هاى مختلف يك نردبان يكى روى پله اوّل، ديگرى بر پلّه دوم، يكى روى پلّه سوم و... نشسته‌اند و سپس به همه بگويند بالا برويد؛ يعنى از پله اول تا آخر همه بالا بروند تا روى بام قرار بگيرند.

ازاين‌رو، تهذيب و تربيت عمومى، كه شيوه دين و پيشوايان دينى است،