بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٢٨ - ملاك حقارت و فضيلت

در غير اين صورت، آثار شوم و عواقب نامطلوبى در جامعه خواهد داشت.

خلاصه اينكه: علماى اخلاق مى‌فرمايند: صفت غرور از غضب و يا از شهوت انسان سرچشمه مى‌گيرد و شخص مغرور براى انجام دادن هر گناهى دلهره‌اى ندارد و خود را بد نمى‌داند و چنانچه قبلا عرض شد مرحوم نراقى در جامع السادات مى‌فرمايد: غرور سكون و آرامش نفس به چيزى است كه موافق هواى نفس و ميل طبع باشد، و اين سكون به سبب شبهه و خدعه شيطان پديد آمده است.

ملاك حقارت و فضيلت

از آيات قرآن استفاده مى‌شود كه فقر در نظر بعضى ملاك كوچكى، و غنا ملاك برترى شمرده مى‌شود و غنىّ خود را در برابر فقير برتر مى‌داند. خداوند مى‌فرمايد:

و إِذا قِيل لهُمْ أنْفِقُوا مِمّا رزقكُمُ اللّهُ قال الّذِين كفرُوا لِلّذِين آمنُوا أ نُطْعِمُ منْ لوْ يشاءُ اللّهُ أطْعمهُ إِنْ أنْتُمْ إِلاّ فِي ضلالٍ مُبِينٍ؛ [١] وقتى به آنها گفته شد از آنچه خداوند به شما روزى كرده، انفاق كنيد، كافران به مؤمنان گفتند: آيا اطعام كنيم به كسى كه اگر خداوند مى‌خواست خودش به او اطعام مى‌كرد. به راستى كه اينان (كافران) [٢] جز در گمراهى آشكار نيستند.

وقتى به كافران گفته مى‌شود از چيزهايى كه براى خود شما هم نيست و خداوند به شما روزى كرده است، به نيازمندان انفاق كنيد، كافران مى‌گويند آيا ما به آنها طعام بدهيم؟ چرا اگر بايد اطعام شوند، خداوند مانند ما به آنها روزى نداد؟ اين‌گونه افراد با اين عقيده، دچار غرور شدند و گمان كردند ثروت حق

[١] يس (٣٦) آيهء ٤٧.

[٢] از تعبير {/«الّذِين كفرُوا»/} استفاده مى‌شود اينها كه اين سخن را مى‌گويند محكوم به كفر عملى هستند چون دستور خدا را در مورد انفاق ناديده مى‌گيرند و اين غير از كفر اعتقادى است كه موجب خروج از اسلام است.