بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ١٤٧ - دانستنيها و هواپرستى

حفظ كنيم، ولى دچار ميل دل باشيم و بخواهيم به دلخواه خود عمل كنيم، آن دانستنيهاى ما در زندگى اثر نمى‌گذارد و هرچند ممكن است كه دانسته‌هايمان ما را به عمل بكشانند، ولى ميل دل مانع مى‌شود و هواپرستى، نور عقل و دانش را خاموش مى‌كند. اگر ما هرچه را مى‌دانيم، اگرچه كم باشد، به همان عمل كنيم، انسان بسيار شايسته‌اى خواهيم بود؛ زيرا ما مى‌دانيم كه دروغ، غيبت، آبروى كسى را بردن، توهين و شكستن شخصيت ديگران، سخن لغو و بى‌مغز و بى‌معنى گفتن و نگاه ناپاك، بد و ناشايست است. همه اينها را مى‌دانيم ولى گاهى ميل دل و شهوت و غضب باعث مى‌شود كه اين دانستنيهاى ما نقشى در عمل نداشته باشند.

امير المؤمنين (ع) مى‌فرمايد:

امّا اتّباع الهوى فيصدّ عن الحقّ؛[١] پيروى از هواى نفس، انسان را از تبعيّت حق بازمى‌دارد.

و خداوند به حضرت داود مى‌فرمايد:

يا داوُدُ إِنّا جعلْناك خلِيفةً فِي الْأرْضِ فاحْكُمْ بيْن النّاسِ بِالْحقِّ و لا تتّبِعِ الْهوى‌ فيُضِلّك عنْ سبِيلِ اللّهِ إِنّ الّذِين يضِلُّون عنْ سبِيلِ اللّهِ لهُمْ عذابٌ شدِيدٌ بِما نسُوا يوْم الْحِسابِ؛ [٢] اى داود، ما تو را روى زمين مقام خلافت داديم تا ميان خلق خدا به حق داورى كنى و هرگز از هواى نفس پيروى نكنى كه تو را از راه خدا گمراه سازد. به تحقيق آنان كه از راه خدا گمراه شوند، چون روز حساب را فراموش كرده‌اند، به عذاب سخت معذّب خواهند شد.

چون مردم به طور مستقيم با خداوند ارتباط ندارند، حضرت داود را به عنوان نمايندهء خود روى زمين قرار داد كه بين مردم براساس حق و عدالت

[١] نهج البلاغه، خطبه ٤٢.

[٢] ص (٣٨) آيهء ٢٦.