بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٤٦ - سببسازى و سببسوزى خداوند

طايفه‌ايى ديگر از مغروران

٣. فسّاق‌

دسته ديگرى از مغروران، فساق و عاصيان و گنهكاران هستند؛ يعنى مسلمانانى كه گناه مى‌كنند و گناه را كوچك مى‌شمارند و از روى غرور آن را انجام مى‌دهند. در اصول كافى بابى است تحت عنوان استصغار الذنب (كوچك شمردن گناه) و در آن يكى از ريشه‌هاى غرور، سبك شمردن گناه دانسته شده است. ابتدا روايات مربوط به اين مطلب را مى‌آوريم كه چرا با اينكه شخص ايمان و اعتقاد به خدا دارد و مسلمان است، گناه را كوچك مى‌شمارد. چه روحيه‌اى سبب اين كار مى‌شود؟

روايت اول: امير المؤمنين على (ع) مى‌فرمايد:

اشدّ الذّنوب ما استهان به صاحبه؛ [١] شديدترين گناهان گناهى است كه صاحبش آن را سبك بشمارد.

از اين حديث چنين استفاده مى‌شود كه گناه هرچند از گناهان كوچك باشد، اگر انسان آن را به چشم حقارت ديد و آن را سبك به حساب آورد، از سخت‌ترين و شديدترين گناهان است؛ به اين جهت كه شخص حرام خدا را ناچيز و حلال دانسته؛ مثلا يك نظر خيانت‌آميز و شهوانى به صورت نامحرم اگر به ديد حقير شمردن و دست‌كم گرفتن چنين گناهى باشد و لو صغيره است اما مى‌شود از شديدترين گناهان.

روايت دوم: زيد شحّام از امام صادق (ع) نقل مى‌كند:

اتّقوا المحقّرات من الذنوب... ؛ [٢] بپرهيزيد از گناهان كوچك شمرده شده كه چنين گناهانى آمرزيده نمى‌شود.

راوى مى‌گويد: عرض كردم گناهان حقير شمرده شده كدام‌اند؟ آن

[١] كهف (١٨) آيات ٢٣ و ٢٤.

[٢] اصول كافى، باب استصغار ذنوب، ص ٢٨٦، ح ١.