بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٨٩ - تربيت قرآنى در نظر علاّمه طباطبايى (ره)

بعضى از بزرگان مثل علامه طباطبايى صاحب تفسير الميزان[١]معتقدند كه چون اين روش به حسب مآل و عاقبت، به نتيجه‌هاى آخرتى برمى‌گردد؛ مثلا اينكه خداوند مى‌فرمايد: «با هم متحد باشيد و نزاع نكنيد و در غير اين صورت، شوكت و عزت شما از بين مى‌رود»، اين مقدمهء تأمين آخرت است؛ چون مسلمانى كه بايد به دستورهاى دين عمل كند و در جهت پيشبرد اسلام گام برد و در آخرت سعادتمند شود، بدون اتحاد و همبستگى و داشتن نيروى كافى نمى‌تواند به خوبى به وظايف خود عمل كند. ازاين‌رو، اگر خداوند نزاع را منع مى‌كند، بدان جهت است كه با اختلاف، جنگ و نزاع، افراد جامعه دچار خسارت آخرتى مى‌شوند.

خداوند در قرآن كريم مى‌فرمايد:

و حيْثُ ما كُنْتُمْ فولُّوا وُجُوهكُمْ شطْرهُ لِئلاّ يكُون لِلنّاسِ عليْكُمْ حُجّةٌ؛ «شما مسلمانان هر كجا بوديد، رو به طرف مسجد الحرام كنيد تا مردم (اهل كتاب) به حجت و مجادله بر شما زبان نگشايند.

يهود و نصارا بر مسلمانان خرده مى‌گرفتند كه اگر دين شما مستقل از دين ما است، چرا به سوى بيت المقدس كه قبلهء اهل كتاب است، نماز مى‌خوانيد. خداوند مى‌فرمايد از اين پس، به طرف مسجد الحرام نماز بخوانيد تا آنها بر شما حجّتى نداشته باشند. انگيزهء مسئلهء تغيير قبله، اگرچه در ابتدا به نظر مى‌آيد مربوط به يك امر دنيايى است و ظاهر آن رفع اختلاف بين مسلمانان و اهل كتاب و احتجاج يكى بر ضد ديگرى است، ولى حقيقت اين مسئله مربوط به آخرت است و اهل توحيد با اتحاد و همبستگى بهتر مى‌توانند خدا را عبادت كنند و به جاى اين‌كه نيرويشان صرف اختلاف و درگيرى شود صرف بندگى و اطاعت خدا مى‌شود و به سعادت ابدى دست مى‌يابند كه اين همان نتيجه آخرتى است.

[١] تفسير الميزان، ج ١، ص ٣٦٣-٣٦٦؛ سوره بقره (٢) آيهء ١٥٦.