بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٠٦ - حرص ممدوح

و سهمت را مى‌گيرى و نعمت كم كه از جانب خداوند سبحان برسد، بزرگ‌تر و ارجمندتر است از نعمت بسيارى كه از خلق برسد؛ هرچند همه نعمتها از آن اوست.

مى‌فرمايد: مواظب باش طمع به كالا و جاه دنيا، تو را به عذاب الهى و نابودى نكشاند؛ يعنى اينكه بخواهى از راه حرام به مقاصد خود برسى، و سعى كن آبروى خود را حفظ كنى و با دست دراز كردن پيش اين و آن، شخصيت خود را از بين نبرى و هرچه را مى‌خواهى از خدا طلب كن و مطمئن باش آنچه بدون منّت از خدا مى‌رسد، برتر از آن است كه از بندگان مى‌رسد؛ هرچند زياد باشد.

حرص ممدوح

حرص هرچند در مورد فزون‌طلبى و تماميت‌گرايى و علاقه شديد به مال و ثروت دنيا و جاه و مقام و آرزوى بيش از آنچه مقدور و ميسر است، مذموم است، اما حرص در مورد حفظ دين و ارشاد مردم و غيرت دينى، ممدوح است. قرآن مى‌فرمايد:

و ما أكْثرُ النّاسِ و لوْ حرصْت بِمُؤْمِنِين؛[١] اى رسول، تو هرچند كوشش و ترغيب در ايمان مردم داشته باشى (آرزومند باشى)، باز اكثر آنان ايمان نخواهند آورد. و باز مى‌فرمايد:

لقدْ جاءكُمْ رسُولٌ مِنْ أنْفُسِكُمْ عزِيزٌ عليْهِ ما عنِتُّمْ حرِيصٌ عليْكُمْ بِالْمُؤْمِنِين رؤُفٌ رحِيمٌ [٢] به راستى پيامبرى از جنس شما برايتان آمد كه رنج بردن شما بر او گران است؛ كسى كه بر نجات شما اهتمام شديد دارد و به مؤمنان مهربان است.

در اين دو آيه شريف از علاقه شديد و جديت كامل پيامبر (ص) براى هدايت و ارشاد مردم، به حرص تعبير شده است كه در امور معنوى ممدوح است.

[١] يوسف (١٢) آيهء ١٠٢.

[٢] توبه (٩) آيهء ١٢٨.