بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٠١ - طمع، پايه كفر

گفتار يازدهم: حرص و طمع در احاديث

طمع، پايه كفر

صفت مقابل قناعت و زهد، حرص و طمع است. پيامبر (ص) در حديثى پايه‌هاى كفر را سه چيز معرفى مى‌فرمايد: آزمندى، فزون‌طلبى، و كبرورزى و برترى‌جويى بر ديگران.

افزون‌خواهى از هر چيزى و نيز آرزو و خواهش بسيار را، آز و حرص مى‌نامند. حضرت على (ع) مى‌فرمايد:

المطامع تذّلّ الرّجال؛ [١]آزمنديها شخصيتها را ذليل و خوار مى‌كند.

يعنى روحيه فزون‌طلبى و زياده‌خواهى، بلندطبعى را از بين مى‌برد و انسان را سبك و تحقير مى‌كند. آن حضرت سپس مى‌فرمايد:

ثمرة الطّمع ذلّ الدّنيا و الآخرة و كلّ طامع اسير؛ [٢] نتيجه و ثمره طمع‌خوارى دنيا و آخرت است و هر طمع‌كارى اسير نفس و ديگران است.

همچنين فرمود:

[١] عيون الحكم و المواعظ، ص ٢٥.

[٢]. ميزان الحكمه، ج ٢، ص ١٧٤١ و عيون الحكم و المواعظ: ثمرة الدنيا ذل الدنيا و شقاء الآخره، ص ٢٠٧.