بیست گفتار اخلاقی - عرفانی - ایزدی، عباس؛خزائلی، محمدعلی - الصفحة ٢٠٠ - ارزش قناعتپيشگى

اموال و اولاد شما دشمن شما هستند. پس، از آنها بترسيد و حذر كنيد.

پيامبر (ص) مى‌فرمايد:

انّ ما قلّ و كفى خير ممّا كثر و الهى: اللّهمّ ارزق محمدا و آل محمد الكفاف؛ [١] به تحقيق هر چيز كم و به اندازهء كفايت، بهتر است از مال و ثروت و امكانات فراوانى كه انسان را از ياد خدا و عبادت، به خود مشغول كند. خدايا، قناعت و كفاف و بى‌نيازى را به محمد و آل محمد روزى كن.

شاعر عرب مضمون احاديث كفاف و قناعت را به شعر درآورده، مى‌گويد:

اخصّ النّاس بالايمان عبد خفيف الحاذ مسكنة القفار

له فى اللّيل حظّ من صلاة و من صوم اذا طلع النهار

و قوت النفس يأتى من كفاف و كان له على ذاك اصطبار

و فيه عفّة و به خمول اليه بالاصابع لا يشار

و قلّ الباكيات عليه لمّا قضى نحبا و ليس له يسار

فذلك قد نجى من كلّ شرّ و لم تمسّه يوم البعث نار[٢]

مخصوص‌ترين مردم به ايمان بنده‌اى است تهيدست و حظ و بهره‌اش از دنيا كم باشد. در دل شب از نماز و در روز از روزه بهره بگيرد. غذا و خوراك نفس، از راه قناعت نفس به دست مى‌آيد و براى او بر اين قناعت، صبر و شكيبايى و در اين راه داراى عفت است. چنين كسى گمنام است و مشهور و انگشت‌نما نيست. وقتى از دنيا برود، چون داراى اولاد اندك است، گريه‌كنندگان كمى دارد و چنين فردى از هر شرّ و بدى نجات مى‌يابد و روز رستاخيز آتش جهنم به او نمى‌رسد.

[١] اصول كافى، ج ٢، باب الكفاف، ح ٢، ص ١٤١.

[٢] همان، ج ٢، ص ١٤١.