رنگارنگ يا کشکول درويشي - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥١ - تراژدى تجزيه

نظر او بازداشت مردم راه ساختن آينده هندوستان نبود، پس رهبران كنگره را آزاد كرد و آن ها را در شوراى تحت رياست خود نگاه داشت. اما وِيوِل هنوز مطمئن نبود كه آيا دولت بريتانيا قصد حفظ هندوستان را دارد يا خير، او نتوانست پاسخى از چرچيل بگيرد، ولى اتلى تصميم خود را به او گفت. وِيوِل از منصب خود بر كنار شد و «لرد مونت باتن» جاى او را گرفت. تقدير مونت باتن در اين بود كه به حكومت طولانى بريتانيا در هندوستان پايان بخشد.

تراژدى تجزيه‌

مسئوليت مونت باتن خارج كردن بريتانيا از هندوستان تا تابستان سال ١٩٤٨ بود؛ اين موعد مقرر شده وقتى براى حل مهمترين مسأله، يعنى وضعيت مسلمانان هندوستان باقى نگذاشت.

گاندى و كنگره براى آزادى هندوستان مبارزه مى كردند، اما باهرچه نزديك تر شدن موعد خروج بريتانيايى ها، نگرانى مسلمانان هندوستان نيز بيشتر مى شد. محمد على جناح رهبر مسلمانان هند اعلام كرد كه مسلمانان نمى خواهند تبديل به اقليتى در داخل دولت بزرگ هندوشوند و خواهان تشكيل يك دولت مستقل مسلمان به نام «پاكستان» شد. اين اوضاع سبب بروز مشكلات جدى در فرايند استقلال هندوستانگرديد:

١- مسلمان ها در سراسر شهر ها و روستا هاى هندوستان زندگى مى كردند. چگونه مى شد آن ها را به دولت مجزا تقسيم كرد؛ به ويژه اين كه دو منطقه بزرگ مسلمان نشين با هزاران مايل فاصله از هم در شمال غربى و شرقى هندوستان واقع بودند و هزاران نفر هندو نيز در اين دو منطقه سكونت داشتند.

٢- رهبران كنگره طرح تشكيل يك دولت مسلمان را قبول نكردند. از نظر آن ها جناح در حال آشفته تر كردن اوضاع بود؛ او در برابر هر سازشى مقاومت‌