شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٩٨ - ٣ جامعيت نسبت به ديگر كتب آسمانى

«وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ.[١]

و اين كتاب را به سوى تو به حق فرو فرستاديم، در حالى كه كتاب‌هاى آسمانى پيشين را تصديق مى‌كند و نسبت به آن مسلط و نگهبان است».

در روايتى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله آمده است:

اعطيتُ السُّوَرَ الطِّوالَ مَكانَ التَّوراةِ، واعطيتُ المِئينَ مَكانَ الإِنجيلِ، واعطيتُ المَثانِيَ مَكانَ الزَّبورِ، وفُضِّلتُ بِالمُفَصَّلِ؛ ثَمانٌ وسِتّونَ سورَةً، وهُوَ مُهَيمِنٌ عَلى‌ سائِرِ الكُتُبِ، وَالتَّوراةِ لِموسى‌ وَالإِنجيلِ لِعيسى‌ وَالزَّبورِ لِداوودَ.[٢]

سوره‌هاى بلند، به جاى تورات به من داده شده است، صدتايى‌ها، به جاى انجيل، و دوگان‌ها به جاى زبور. سوره‌هاى تفصيلى [و كوتاه‌] نيز- كه شصت و هشت سوره است-، افزون، به من داده شده است. اين قرآن، حاكم بر ديگر كتاب‌ها [ى آسمانى‌] است. تورات، از آنِ موسى است و انجيل، از آنِ عيسى است و زبور، از آنِ داوود.

در روايت ديگرى آمده است:

واعطيتُ جَوامِعَ الكَلِمِ.[٣]

خدا به من كلمات جامع داده است.

ابن عربى، در شرح اين روايت آورده است كه همه حقايق و معارف به پيامبر صلى الله عليه و آله داده شده است و به همين دليل، قرآن تمام معانى كتب انبياى سابق را جمع كرده است.[٤] امام خمينى مراد از جوامع الكلم را وجود تمام منازل، از اسفل ملكى تا اعلى مراتب روحانيت و ملكوت، در قرآن دانسته و در ادامه آورده است كه با توجه به اين كه افراد در مدارك و معارف، مختلف و متفاوت اند قرآن به طورى نازل شده كه هر

[١]. مائده: آيه ٤٨.

[٢]. ر. ك: ص ٢٦٤ ح ٤٧٠.

[٣]. ر. ك: ج ٣ ص ١٦ ح ٧٢٦.

[٤]. شرح فصوص الحكم: ص ١١٥٦.