شناخت نامه قرآن بر پايه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٢٧ - طرح مسئله
اين عهد و پيمان، همراه با ويژگىهاى پيامبر خاتم صلى الله عليه و آله و امّت جهانى اسلام، به همه پيامبران و امّتهاى گذشته ابلاغ شده است. علاوه بر قرآن كريم، روايات اسلامى نيز بر اين امر تأكيد كردهاند كه علاوه بر بشارت حضرت عيسى نسبت به پيامبر بزرگ اسلام، پيامبران عهد عتيق نيز در كتابهايشان، بويژه در همان كتبى كه به پيشگويى معروف اند، مانند كتاب اشعياى نبى، به ظهور حضرت محمد صلى الله عليه و آله بشارت دادهاند.[١]
اخبار و آموزههاى قرآن كريم در باب بشارت پيامبران گذشته نسبت به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را مىتوان در سه مرحله به شرح ذيل طبقهبندى كرد:
در مرحله نخست، قرآن كريم اعلام مىدارد كه خداوند از همه پيامبران عهد گرفته است تا به امّتهاى خود ابلاغ كنند كه هرگاه پيامبرى آمد و آموزههاى وحيانىِ پيامبران سابق را تصديق كرد به او ايمان آورند و يارىاش رسانند. در سوره آل عمران آمده است:
«وَ إِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ النَّبِيِّينَ لَما آتَيْتُكُمْ مِنْ كِتابٍ وَ حِكْمَةٍ ثُمَّ جاءَكُمْ رَسُولٌ مُصَدِّقٌ لِما مَعَكُمْ لَتُؤْمِنُنَّ بِهِ وَ لَتَنْصُرُنَّهُ قالَ أَ أَقْرَرْتُمْ وَ أَخَذْتُمْ عَلى ذلِكُمْ إِصْرِي قالُوا أَقْرَرْنا قالَ فَاشْهَدُوا وَ أَنَا مَعَكُمْ مِنَ الشَّاهِدِينَ.[٢]
و (به خاطر بياوريد) هنگامى را كه خداوند، از پيامبران (و پيروان آنها)، پيمان مؤكد گرفت، كه هرگاه كتاب و دانش به شما دادم، سپس پيامبرى به سوى شما آمد كه آنچه را با شماست تصديق مىكند، به او ايمان بياوريد و او را يارى كنيد! سپس (خداوند) به آنها گفت: «آيا به اين موضوع، اقرار داريد؟ و بر آن، پيمان مؤكد بستيد؟» گفتند: « (آرى) اقرار داريم!» (خداوند به آنها) گفت: «پس گواه باشيد! و من نيز با شما از گواهانم»».
[١]. ر. ك: أعلام النبوة: ج ١ ص ٥٤ و ١٧١؛ مختصر تاريخ دمشق: ج ٨ ص ٢٨٧؛ تاريخ الطبرى: ج ١ ص ٣٧٨؛ تاريخ دمشق: ج ٨ ص ٣٣؛ غريب الحديث، ابن قتيبة: ج ١ ص ١٤٢؛ بحار الأنوار: ج ١٦ ص ١٦١- ١٦٣.
[٢]. آل عمران، آيه ٨١.