مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٤ - طبقه یازدهم
مدتی ملازم ماردینی بوده است. ماردینی میگفته در هوش و ذکاء و حدّت ذهن مانندش را ندیدهام و از این رو بر جانش میترسم [١]. گویند البصائر النصیریه ابن سهلان را نزد ظهیرالدین قاری خوانده است.
سهروردی در سایر علوم و از آن جمله فقه نیز سرآمد بوده است. به شام و حلب رفت و در جلسه درس فقه استاد مدرسه حلاویه حلب به نام شیخ افتخارالدین شرکت کرد؛ برتریاش روشن گشت و مقرب استاد شد. صیت شهرتش او را مورد علاقه الملک الظاهر پسر صلاح الدین ایوبی کرد و در حضور او بیمحابا با فقها و متکلمین مناظره میکرد و آنها را مغلوب میساخت. همین کار سبب حسادت دیگران شد و کاری کردند که صلاح الدین ایوبی فرزندش را وادار کرد که او را به قتل برساند. در سال ٥٨٦ در سن ٣٦ سالگی [٢] و یا در سال ٥٨٧ در سن ٣٨ سالگی [٣] کشته شد.
گویند وی با فخرالدین رازی همدرس بوده است. سالها پس از مرگش که نسخهای از کتاب تلویحات او را به فخرالدین دادند، آن را بوسید و به یاد ایام هم شاگردی اشک از دیده فروریخت [٤] سهروردی نه تنها در مناظره با فقها و متکلمین بیپروا بود و دشمنی میانگیخت، در اظهار اسرار حکمت- برخلاف توصیه بوعلی در آخر اشارات- شاید به علت جوانی، بی پروایی میکرد و از همین رو افراد پخته از اول حدس میزدند که جان سالمی نخواهد برد. وقتی که خبر مرگش به دوست و استادش فخرالدین ماردینی رسید، گفت همان شد که من حدس میزدم. و نیز از همین رو دربارهاش گفته میشد که شهاب الدین علمش بر عقلش فزونی دارد.
٣. افضل الدین مرقی کاشانی، معروف به باباافضل. این مرد علیرغم اینکه شخصیت برجستهای دارد، تاریخ روشنی از او در دست نیست. کتابهای بسیاری به فارسی و عربی تألیف کرده است و اخیراً فهرستی از آنها تهیه و چاپ شده است [٥]
[١]. معجم الادباء، ج ٧/ ص ٢٦٩.[٢]. وفیات الاعیان، ج ٥/ ص ٣١٦.[٣]. عیون الانباء، ج ٣/ ص ٢٧٤.[٤]. سه حکیم مسلمان، ص ٧٦.[٥]. فهرست مصنفات افضل الدین کاشانی، تألیف آقایان مجتبی مینوی و دکتر یحیی مهدوی.