مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٩٥ - کتابسوزی ایران و مصر

امپراطوران روم، روزانه بر شدت آن میافزود تا زمانی که دیانت مسیح مذهب رسمی مملکت قرار گرفت. آن وقت تئودور حکم کرد تمام معابد و مجسمههای خدایان و کتابخانههای بت پرستان [١] را با خاک یکسان نمودند.» [٢]

شهر اسکندریه که هم اکنون از شهرهای معتبر مصر است به وسیله اسکندر رومی در چهار قرن قبل از میلاد مسیح ساخته و یا طرح ریزی شد و به همین جهت نام اسکندریه یافت.

خلفای اسکندر در مصر که آنها را «بطالسه» میخوانند، در آن شهر موزه و کتابخانه و در حقیقت «آکادمی» تأسیس کردند که به صورت یک حوزه علمی عظیم درآمد. بسیاری از دانشمندان اسکندریه با اکابر یونان برابری میکنند و از مشاهیر علمی جهاناند.

حوزه اسکندریه از قرن سوم و دوم قبل از میلاد آغاز شده و تا قرن چهارم بعد از میلاد ادامه یافت. مصر بهطور کلی در دوره اسکندر و خلفایش زیر نفوذ سیاسی یونان بود. بعد که تمدن یونانی به افول گرایید و میان روم- که مرکزش رم فعلی در ایطالیا بود- با یونان جنگ درگرفت و روم بر یونان غلبه کرد، مصر و اسکندریه نیز تحت نفوذ سیاسی روم واقع شد. دولت روم در حدود چهار قرن بعد از میلاد منقسم شد به روم شرقی که مرکزش قسطنطینیه (استانبول فعلی) بوده و روم غربی که مرکزش رم در ایطالیا بوده است. روم شرقی به مسیحیت گرایید و مسیحیت، هم روی تمدن یونان و هم روی تمدن روم اثر منفی گذاشت، و قرون وسطای غربی که دوره انحطاط غرب است تقریباً از همین وقت (از انقسام روم به شرقی و غربی) آغاز میشود.

پس از گرایش روم شرقی به مسیحیت، سایه مسیحیت- که تدریس علوم و فلسفه را برخلاف اصول دین مسیح میدانست و علما و فلاسفه را کافر و گمراه و گمراه کننده میشمرد- بر حوزه اسکندریه سنگینی کرد و دستبردها و تاراجها و سوزانیدنهای متناوب این کتابخانه بار دیگر بعد از حمله سزار در ٤٨ میلادی آغاز