مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٤ - ثنویت زردشتی
خود عمل خود را برگزیند؛ یعنی دارای نیروی اختیار گردید که مابین دو راه خطا و صواب هر یک را بخواهد انتخاب نماید.» [١]
البته در گاتاها که یک سلسله مناجاتهای منظوم است مطلب به این صراحت که جان ناس میگوید نیست؛ از بعضی آیات گاتاها همین مطلب استفاده میشود و از بعضی آیات دیگر خلاف اینها، و به همین جهت در اینکه همه گاتاها از زردشت باشد تردیدی هست. خود آقای جان ناس بالأخره مردد است که واقعاً زردشت اهورامزدا را خالق «انگرامئنیو» (اهریمن) میدانسته است و یا کاشف آن. لهذا میگوید:
«... نصوص کتب زردشتی درباره حد مسؤولیت اهورامزدا در مسأله ایجاد روح شریر (اهریمن) بسیار مبهم و غیرمشخص است و معلوم نیست که «انگرامئنیو» یعنی روان پلید هم از روز ازل با اهورامزدا متفقاً به وجودآمد یا آنکه اهورامزدا بعداً او را آفریده است. به عبارت دیگر، آیا اهورامزدا روان ناپاک اهریمنی را خلق کرد یا آنکه «انگرامئنیو» موجودی بود پلید و مزدا او را کشف فرمود، از این رو هر جا که خوبی بود بدی را در مقابل معین ساخت و هر جا که روشنایی بود تاریکی را در برابرش پدیدار نمود.» [٢]
جوزف گئر در کتاب دینهای بزرگ مدعی است که پس از آنکه زردشت به دربار گشتاسب در بلخ رفت و میان او و دانایان دربار گشتاسب بحث و گفتگو شد، از او پرسیدند: این آفریدگار بزرگ کیست؟ جواب داد: اهورامزدا پروردگار دانا و فرمانروای بزرگ جهان.
- تو برآنی که او همه چیزهای جهان را آفریده است؟.
- او هر چیز را که نیکوست آفریده است، زیرا اهورامزدا جز نیکویی به کاری توانا نیست.
- پس زشتیها و پلیدیها ساخته کیست؟.
- زشتیها و پلیدیها را انگرامئنیو یعنی اهریمن بدین جهان آورده است.
[١]. تاریخ جامع ادیان، ص ٣٠٦- ٣٠٨.[٢]. همان، ص ٣٠٨.