مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٣٦ - مزدَیسنا و ادب پارسی

تا حدی که ممکن بود در نگهداری آن کوتاهی نکردند. یزدگرد سوم پس از شکست نهاوند، خود بشخصه آتش مقدس ری را که مخصوصاً محترم شمرده میشد برگرفته به مرو برد. اگر هم «ایرانشاه» پس از ورود مهاجرین در «سنجان» در سال ٧١٦ برپاشده باشد باز ١٢٣٠ سال از عمرش میگذرد و هماره پریشانی و سرگشتگی خواستارانش را در کشور بیگانه نگران بود، ولی در کشاکش روزگار رنگ سرخ خویش نباخته، یاران را با زبان گرم به پایداری و دلگرمی پند همی داد. پس از شکست سنجان در جایی که بیشتر اقامت نموده نوساری است که مدت ٢٣٥ سال در آنجا بود. فقط دو سال، از سال ١٧٣٣ تا ١٧٣٦ در سورت (خاموشی و سردی) به سر برد ... اینک ٢٠٤ سال است که در این ده استقرار یافته است.

هزاران تن زردشتی از دستور و موبد و هیربد و بهدین دور آن را گرفتهاند.

زرتشتیان ایران و پارسیان هندوستان نیز به زیارت آن میروند. مخصوصاً ماههای اردیبهشت و آذرماه اوقات زیارت آنجاست. از سرای این «ایران خدیو» (یعنی آتشکده ایرانشاه) در بامداد و نیمروز و شام سرود اوستا از موبدان سفیدپوش بلند است. ایرانشاه با صدها خدّام خود یادآور آتشکدههای شیز و ری و استخر با فرّوشکوه ساسانیان است.» [١]

هیچ کس باور میکند که در این قرن مردی که مدعی مقام استادی دانشگاه است، تا این حد تجاهل کند؟ نمیدانم جهالت است یا تجاهل؟ اما روی استعمار سیاه با دست پروردگانش.

مزدَیسنا و ادب پارسی

آقای دکتر محمد معین، عفی اللَّه عنه و عافاه [٢]، کتابی به همین نام و عنوان

---

[١]. به نقل مزدیسنا و ادب پارسی، ص ٣٥٨ و ٣٥٩.[٢]. [هنگام نوشتن این مطالب، مرحوم دکتر معین در حال اغما بوده است. ایشان چند سال آخر عمر خود را در حال اغما به سر برد. البته استاد شهید بخش «کتابسوزی ایران و مصر» را بعداً در سال ١٣٥٧ بعد از وفات مرحوم دکتر معین اضافه کردهاند چنانکه خود در پاورقی ص ٢٧٨ متذکر شدهاند].