مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٠١ - طبقه شانزدهم

میدانیم که بعد از دوره خواجه نصیرالدین طوسی و تألیف کتاب تجرید، کلام به نسبت زیادی به فلسفه نزدیک شد؛ یعنی هدفهای کلامی با معیارهای فلسفی نه با معیارهای کلامی توجیه میشد و بسیاری از مسائل الهیات بالمعنی الاعم و بالمعنی الاخص فلسفه در کتب کلامی طرح میشد، لهذا مواقف از این نظر جای شایستهای دارد. این کتاب را میرسیدشریف جرجانی شرح کرده و مکرر با متن چاپ شده است. قاضی عضدالدین شاگردانی تربیت کرده است از قبیل تفتازانی، شمس الدین کرمانی، سیف الدین ابهری. او در سال ٧٠٠ یا ٧٠١ متولد شده و در سال ٧٥٦ یا ٧٦٠ درگذشته است.

طبقه شانزدهم

١. سعدالدین مسعود بن عمر بن عبد اللَّه تفتازانی، معروف به ملاسعد تفتازانی.

شهرت بیشتر او به کلام و علوم بلاغت است، ولی مردی جامع بوده و از علوم عقلیه فلسفیه بیاطلاع نبوده است. متنی در منطق، بسیار مختصر و شیرین به نام تهذیب المنطق تألیف کرده که از زمان خودش تا کنون در حوزههای علمیه تدریس میشده و میشود. تفتازانی کتب زیاد تألیف کرده است. بعضی مدعیاند که تفتازانی بعد از خرابی دوره مغول با نیروی حسن بیان باردیگر به قسمتی از معارف اسلامی جان داد. بعلاوه منظور ما از طبقات فلاسفه تنها کسانی نیستند که در فلسفه صاحب نظرند؛ مقصود همه کسانی است که حامل این فن بوده و واسطه انتقال از دورهای به دوره دیگر بودهاند. تفتازانی لااقل در منطق این شأن را داشته است. وی در سال ٧١٢ یا ٧٢٢ در دهی در نزدیکی شهر نساء متولد شد و در سال ٧٩١ یا ٧٩٢ یا ٧٩٣ در سرخس درگذشت. بعضی گفتهاند در سمرقند درگذشت و جنازهاش به سرخس منتقل شد [١] ٢. سیدعلی بن محمد بن علی جرجانی، معروف به شریف جرجانی و میرسیدشریف. به حق او را محقق شریف خواندهاند. به دقت نظر و تحقیق معروف است. شهرت بیشترش به ادبیات و کلام است، ولی جامع بوده. حوزه درس فلسفه