مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩٧ - طبقه دوازدهم
فخرالدین رازی بوده. کتاب شفا را تلخیص کرده ولی شهرتش در محیط فلسفه به واسطه برخی سؤالات فلسفی است که خواجه نصیرالدین طوسی از او- که در طبقه اساتید خواجه بوده است- کرده و او جواب داده و در کتب فلسفی مطرح است [١] ٣. قطب الدین ابراهیم بن علی بن محمد سلمی، معروف به قطب الدین مصری. این مرد نیز از شاگردان مبرز فخرالدین رازی بوده است. ابن ابی اصیبعه میگوید وی اصلًا از بلاد مغرب بوده و بعد به مصر منتقل شده و مدتی در آنجا اقامت کرده، سپس به بلاد ایران مسافرت کرده، نزد فخرالدین رازی تحصیل کرده است. استاد خویش فخرالدین را در فلسفه بر بوعلی ترجیح میداده، همچنانکه ابوسهل مسیحی را در طب بر بوعلی ترجیح میداده است. قطب الدین مصری در فتنه مغول در نیشابور کشته شد [٢]. او نیز از اساتید خواجه نصیرالدین طوسی بوده است [٣]. علیهذا خواجه شاگرد شاگرد فخر رازی بوده است.
٤. کمال الدین یونس (یا کمال الدین بن یونس) موصلی، معروف به ابن منعه. ابن ابی اصیبعه که با او قرب زمان داشته، او را نیز قدوة العلماء و سیدالحکماء میخواند [٤]. در مدرسه موصل به تدریس علوم فلسفی اشتغال داشته و شاگردانی تربیت کرده است. مطابق آنچه در ریحانة الادب آمده خواجه نزد این مرد نیز تحصیل کرده است [٥]. در ریحانة الادب، جلد پنجم صفحه ٩ مینویسد:
«از اکابر علمای حکمای عامه میباشد که در نحو و صرف و فقه و حدیث و تفسیر و طب و تاریخ و موسیقی و هندسه و حکمت و هیئت ... وحید عصر خود بوده، در اندک زمانی شهرت بینهایت یافته و مرجع استفاده افاضل گردید. از بلاد بعیده حاضر حوزه درسی او میشدهاند ... وفات او در سال ٦٣٩ واقع شده است.»
[١]. اسفار، ج ٤ (چاپ سنگی)، ص ٩٥ و تعلیقه صدرالمتألهین بر شفا، ص ١٧٠. صدرالمتألهین که جوابهای خسروشاهی را کافی نمیداند، خود رساله مستقلی در جواب این سؤالات نوشته و در حاشیه مبدأ و معاد و شرح هدایه چاپ شده است.[٢]. عیون الانباء، ج ٣/ ص ٤٥ و ٤٦.[٣]. ریحانة الادب، ج ٢/ ص ١٧٧.[٤]. عیون الانباء، ج ٢/ ص ٣٣٧.[٥]. ریحانة الادب، ج ٢/ ص ١٧٧.