مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤١٢ - حدیث و روایت

حدیث مورد نظر خود را از او میشنید.

جرجی زیدان میگوید:

«همینکه مسلمین در صدد فهم معانی قرآن برآمدند، طبعاً به درک معانی گفتههای حضرت رسول صلی الله علیه و آله احتیاج یافته تا با فهم معانی احادیث نبوی، معانی قرآن را بهتر درک کنند. و البته احادیث نبوی از صحابه روایت میشد، چه که آنان از پیغمبر اکرم آن را شنیده و حفظ کرده بودند و مسلمانان برای فهم احادیث به صحابه رجوع میکردند. ولی چون مسلمانان به کشورگشایی مشغول شدند صحابه پیغمبر که از سران مهاجرین بودند در ممالک مختلف متفرق گشتند. از آن رو هرکس که میخواست حدیث یا احادیثی از پیغمبر اکرم بداند ناچار به دنبال صحابه به ممالک مختلف و نقاط مختلف میرفت و چه بسا که یک حدیثی را فقط یکی از آن صحابه از حضرت رسول شنیده بود و دیگران آن را نمیدانستند. پس کسی که دنبال جمع آوری و فراگرفتن احادیث برمیآمد ناچار به مکه و مدینه و بصره و کوفه و مصر و ری و سایر شهرها میرفت، در هر نقطهای علم و حدیثی میآموخت. این همان است که مسلمانان آن را «رحله» در طلب علم مینامند.» [١]

علاقه و شور مسلمانان به نقل و ضبط و استماع احادیث نبوی از زمان خود آن حضرت آغاز گشت، و به حکم این که هر وقت تقاضای یک کالا زیاد شود کالاهای تقلبی هم به بازار میآید، گروهی از ضعیف الایمانان در زمان خود آن حضرت احادیثی از آن حضرت نقل و روایت کردند که اساسی نداشت و خود آن وجود مبارک در صدد تکذیب برآمد. در یک خطابه عمومی پیدایش کذّابین و وضّاعین را اعلام فرمود. آنگاه برای این که معیاری اصیل معرفی کند، قرآن کریم را معیار صحت و سقم احادیث منقوله و منسوبه به خودش قرار داد.

با اینکه اهتمام به استماع و ضبط و نقل احادیث، هم در میان عامه وجود داشت و هم در میان پیروان اهل البیت، یک تفاوت اساسی در قرن اول هجری میان عامه و میان پیروان اهل البیت بود و آن این که عامه در مدت یک قرن به پیروی از