یکی از این آیات آیهای است در سوره تکویر که از سورههای کوچک قرآن است. این سوره از سورههای مکیه است که در اوایل بعثت نازل شده است. آن آیه چنین است:«انْ هُوَ الّا ذِکرٌ لِلْعالَمینَ» [١] نیست این مگر یک تذکر و بیدارباش برای تمام جهانیان.

در آیه دیگر که در سوره سبأ است میفرماید:«وَ ما ارْسَلْناک الّا کافَّةً لِلنّاسِ بَشیراً وَ نَذیراً وَلکنَّ اکثَرَ النّاسِ لایعْلَمونَ» [٢] تو را نفرستادیم مگر آنکه برای همه مردم بشارت دهنده و بازدارنده باشی ولی بیشتر مردم نادانند.

نیز در سوره انبیاء میفرماید:«وَ لَقَدْ کتَبْنا فِی الزَّبورِ مِنْ بَعْدِ الذِّکرِ انَّ الْارْضَ یرِثُها عِبادِی الصّالِحونَ» [٣] و هرآینه نوشتیم در زبور پس از ذکر که «زمین» به بندگان صالح من خواهد رسید.

نیز در سوره اعراف میفرماید:«یا ایهَا النّاسُ انّی رَسولُ اللَّهِ الَیکمْ جَمیعاً» [٤] ای مردم، من فرستاده خدایم بر همه شما.

در قرآن هیچ جا خطابی به صورت «یا ایهَا الْعَرَب» یا «یا ایهَا الْقُرَشیون» پیدا نمیکنید. آری، گاهی در برخی از جاها خطاب «یا ایهَا الَّذینَ امَنوا» هست که مطلب مربوط به خصوص مؤمنین است که به پیغمبر صلی الله علیه و آله گرویدهاند (و در این جهت هم فرق نمیکند؛ مؤمن، از هر قوم و ملتی باشد داخل خطاب هست) وگرنه در موارد دیگر که پای عموم در میان بوده عنوان «یا ایهَا النّاسُ» آمده است.

یک مطلب دیگر در اینجا هست که مؤید جهانی بودن تعلیمات اسلامی و وسعت نظر این دین است و آن اینکه آیات دیگری در قرآن هست که از مفاد آنها یک نوع «تعزّز» و اظهار بیاعتنایی به مردم عرب از نظر قبول دین اسلام استنباط میشود.

مفاد آن آیات این است که اسلام نیازی به شما ندارد، فرضاً شما اسلام را نپذیرید اقوام دیگری در جهان هستند که آنها از دل و جان اسلام را خواهند پذیرفت. بلکه از مجموع این آیات استنباط میشود که قرآن کریم روحیه آن اقوام دیگر را از قوم عرب برای اسلام مناسبتر و آمادهتر میداند. این آیات به خوبی

[١]. تکویر/ ٢٧.[٢]. سبأ/ ٢٨.[٣]. انبیاء/ ١٠٥.[٤]. اعراف/ ١٥٨.