مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٠٨ - ثنویت زردشتی

همان که نور را آفریده ظلمت را نیز آفریده است:«الْحَمْدُلِلَّهِ الَّذی خَلَقَ السَّمواتِ وَالْارْضَ وَ جَعَلَ الظُّلُماتِ وَالنّورَ» [١].

قبلًا از کتاب دینهای بزرگ تألیف جوزف گئر، محاوره زردشت را با گشتاسب و درباریان او نقل کردیم که چگونه در محاوره خود خدا را فقط آفریننده خوبیها میداند و بدیها و موذیها را به موجودی دیگر منتسب میکند و خلقت آنها را شأن خداوند نمیداند. هر چند ما در اصالت آن محاوره تردید کردیم ولی این محاوره به هر حال نماینده طرز تفکر زردشتیان است. این محاوره را قیاس کنید با محاوره موسی بن عمران، پیامبر خدا با پادشاه عصر خویش یعنی فرعون که قرآن مجید نقل کرده است.

فرعون به موسی و هارون خطاب کرده، میگوید:

ای موسی، پروردگار شما دو نفر کیست؟.

- پروردگار ما آن کسی است که به هر موجودی آن آفرینشی که شایسته او بود عطا کرد و سپس او را در راه مخصوص خودش هدایت فرمود [٢] موسی در یک جمله کوتاه میگوید همه چیز را خدا آفریده و خدا هر موجودی را بر طبق حکمت آفریده و آنچه را میبایست به او از نظر آفرینش بدهد داده است؛ هیچ موجودی بر خلاف آنچه باید باشد نیست، هر چیزی به جای خویش نیکوست، هیچ چیزی شر واقعی نیست تا گفته شود آن چیز را خداوند نیافریده، موجودی دیگر آفریده است. آری این است منطق پیامبری.

از آنچه گفتیم معلوم شد فرض انگرامئنیو به عنوان موجودی آفریننده بدیها و توجیه کننده شرور و جنبههای نامعقول جهان هستی هر چند خودش آفریده اهورامزدا باشد، برخلاف اصول توحیدی و بر خلاف منطق مسلّم پیامبران است.

از این رو برخلاف آنچه کریستن سن ادعا میکند که دین زرتشت یکتاپرستی ناقص است [٣]، باید گفت فلسفه ناقص است یعنی به گفتار یک نیمه فیلسوف شبیهتر است تا گفتار یک نبی یا یک فیلسوف کامل.

آقای دکتر محمد معین از پ. ژ. دومناشه چنین نقل میکند: