مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥١٤ - طبقه بیست و سوم

طبقه بیست و سوم

١. ملا محسن فیض کاشانی، حکیم و عارف و محدث مشهور. شاگرد و داماد ملاصدرا بوده و حکمت را نزد وی آموخته است. از او رسالههایی در حکمت و فلسفه باقی است. کتاب اصول المعارف او اخیراً چاپ شده است [١] آنچه در این زمینه از فیض به ما رسیده است عیناً تلخیص گفتههای استاد است.

مرحوم فیض در سال ١٠٩١ درگذشته است. ما ضمن احوال مفسران و محدثان نیز از مرحوم فیض یاد کردیم.

٢. ملا عبد الرزاق لاهیجیصاحب شوارق الالهام و گوهرمراد، شاگرد و داماد دیگر ملاصدرا. ملاعبد الرزاق برعکس ملامحسن فیض، مثل این است که از استاد خود کمتر متأثر شده است. نوشته هایش رنگ و بوی حکمای قبل از صدرا از قبیل علامه دوانی و غیاث الدین دشتکی را دارد نه رنگ و بوی فلسفه ملاصدرا. وی در سال ١٠٧١ یا ١٠٧٢ درگذشته است.

٣. ملارجبعلی تبریزی اصفهانی. صاحب روضات از صاحب ریاض العلماء نقل میکند که وی نزد شاه عباس ثانی و صاحبان مقامات مملکتی محترم بوده که به دیدارش میرفتهاند. ملا رجبعلی شاگردانی داشته از آن جمله مولی محمد تنکابنی و حکیم محمدحسین قمی و قاضی سعید قمی [٢] وی شاگرد میرفندرسکی بوده و در سال ١٠٨٠ درگذشته است [٣] ٤. ملامحمدباقر معروف به محقق سبزواری. هم حکیم است و هم از اعاظم فقها.

شاگرد شیخ بهایی [٤] و میرفندرسکی [٥] بوده است و بر الهیات شفا حاشیه متینی نوشته که مورد استفاده است. صاحب روضات میگوید: محقق خوانساری (آقاحسین) و ملامحمد تنکابنی معروف به «سراب» از محضر درسش استفاده کردهاند. ولی ظاهراً

---

[١]. به همت آقای سید جلال آشتیانی.[٢]. طبق یادداشتی که آقای عبد اللَّه نورانی نوشتهاند رساله اثبات واجب ملارجبعلی با مقدمهای در شرح حال و ذکر آثار او وسیله خود ایشان در نامه آستان قدس، شماره ٦ در سال ١٣٤٤ به چاپ رسیده است.[٣]. مقدمه الشواهد الربوبیه، ص ٩١.[٤]. روضات الجنات، ص ١١٦.[٥]. ریحانة الادب، ج ٥/ ص ٢٤٢.