مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٢ - عکس العمل ها
العرب..
از آن طرف، مسعودی مورخ معروف عرب، صاحب کتاب مروج الذهب و کتاب التنبیه والاشراف که از نوادگان عبد اللَّه بن مسعود (صحابی بزرگوار معروف) است و در نیمه اول قرن چهارم وفات یافته است، به معارضه با ابوعبیده برمیخیزد و کتابی به نام مقاتل فرسان العجم تألیف میکند. مسعودی در کتاب التنبیه والاشراف [١] در ذکر ملوک ساسانی میگوید:
«بیست وچهارم شهر براز است که چهل روز سلطنت کرد، و ما داستان او و علت کشته شدنش و کشته شدن غیر او از شجاعان و دلاوران ایرانی را از کسانی که فضیلت و شجاعت و تاریخچههای پرافتخارشان مورد اتفاق است در کتاب خویش به نام مقاتل فرسان العجم که بر ضد کتاب مقاتل فرسان العرب ابوعبیده معمر بن مثنی تألیف کردهایم، نوشتهایم.»
مسعودی عرب مسلمان به حکم اینکه میبیند بیانصافی له اعراب و علیه ایرانیان صورت گرفته است، به نفع ایرانیان کتاب تألیف میکند. این نیز از شگفتیهای اسلام است.
فعلًا هدف ما تحقیق کامل درباره ماهیت شعوبیگری و عکس العملهای موافق و مخالفی که به وجود آورد و در نهایت امر منقرض شد نیست؛ این کار وقت و فرصت بیشتری میخواهد. هدف ما این است که شعوبیگری در ابتدا یک نهضت و عکس العمل مقدسی بود از طرف ایرانیان علیه تبعیضات نژادی عربی. بعد که خودش به واسطه یک اقلیت معدودی از ایرانیان از مسیر اصلی منحرف شد و رنگ تعصب قومی به خود گرفت و احیاناً رنگ زندقه و ضداسلامی یافت، از طرف توده مردم ایران و علمای متقی ایرانی محکوم و مردود شناخته شد و در حدود هزار سال پیش دنبالهاش بریده شد. گرچه امروز پس از هزار سال، استعمار میخواهد این مرده هزار ساله را زنده کند ولی هرگز موفق نخواهد شد.
جریان سوم ضداسلامی صدر اول که ایرانیان بیش از سایر اقوام دیگر عکس العمل مخالف نشان دادند، شیوع فراوان لهو و غنا و عیاشی بود.
[١]. ص ٤٩.